Yeni Birlik Hazine Ve Maliye Bakanı Berat Albayrak: Gıda Terörüne 'Tanzim Satış' Neşteri

Hazine Ve Maliye Bakanı Berat Albayrak: Gıda Terörüne 'Tanzim Satış' Neşteri

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, "gıda terörü"ne karşı, kısa, orta ve uzun vadede tedbir alınacağını belirterek, "Kısa vadeli olarak özellikle büyük şehirlerimizde önümüzdeki hafta bazı gelişmeler yaşayacağız. Cumhurbaşkanımız tanzim satış noktaları gibi ifade etti bunu. Çok kısa sürede vatandaşın talebinin karşılanması noktasında belediyelerimiz hızlı bir kuruluma gidecek. Özellikle bu spekülatörler gıda fiyatlarını elinde oyuncak etti. Bunu bertaraf edeceğiz. Önümüzdeki hafta çok güçlü adımlar atılacak" dedi.

Seda ŞİMŞEK/ANKARA

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Türkiye'nin zor bir dönemden güçlü bir şekilde çıktığını belirtti. Bakan Albayrak, 2019 yılının "yapısal dönüşüm" yılı olacağını kaydetti. Albayrak, yüksek gıda fiyatlarına karşı, önlemler alınacağını ve gelecek hafta bu önlemlerden bir bölümünün hayata geçirileceğini açıkladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Ankara'da gazete ve televizyonların ekonomi müdürleriyle bir araya geldi. Gündeme ilişkin açıklamalarda bulunan Albayrak, gazetecilerin de sorularını yanıtlayarak şunları söyledi:

"2019 YAPISAL DÖNÜŞÜM YILI"

"Türkiye için 2019, 2018'den çok önemli tecrübe ve derslerin çıkarıldığı ve buna dayalı çok önemli tedbirlerin, yapısal dönüşümlerin ortaya konulduğu ve seçimden sonra yasal, yönetsel, icrai olarak sahada ve organizasyonel yapılarda çok daha önemli değişiklikleri hızlı bir şekilde hayata geçireceğimiz, iyi bir yıl olacak"

"BÜYÜME HEDEFİNİ TUTTURACAĞIZ"

"2019 büyüme hedefi olan yüzde 2,3 hedefini ben inşallah çok rahat tutturacağımıza inanıyorum, hedeflerde bir sapma yok. Hedefleri ortaya koyduk ve inşallah 2019 yılında yeni ekonomi programındaki 2,3 hedefi tutturacağız."

"GIDA SABİT KALSA ENFLASYON 18,85"

"Gıda terörü yazmış bazı gazeteler. Hakikaten öyle. Ben arkadaşlardan etkisini hesaplamalarını istedim. Gıda fiyatları, tarihin en yüksek, son belki 20 yılın en yüksek tek ayı çıktı yüzde 6,5'a yakın bir artış var. Gıdanın Aralık'tan Ocak'a hiçbir etkisi olmadığını öngörürsek, yani artı-eksi bir etkisi olmadığını varsayarsak, enflasyon yüzde eksi 0,43 çıkıyor Ocak'ta. Yıllık 18,85'e geliyor. Enerjide, ulaşımda, giyimde, yani birçok kalemde ciddi ve güçlü bir iyileşme var."

"SİYASİ SAİKLE HAREKET EDENLER VAR"

"Bir de bakıyorsunuz açıklama yapanlara, X partisinden aday olmuş, Y partisinin bilmem ne adamı. Birçoğu bunu siyasi bir muhalefete dönüştürme amacında."

"MİLLETİN CEBİNE, SOFRASINA
KAST EDENLERE İZİN VERMEYİZ"

"Böyle bir şey olmaz, bu ülkenin ekonomisi, enflasyonu, 82 milyonun cebine, boğazına operasyon çekiyorsun. Adam terör örgütüne silah, kurşun taşıyor, vatandaşın canına kastediyor, mutfağına mı kast etmeyecek? Bu süreç hiç olmadığı kadar spekülatif birileri tarafından kullanılmaya çalışıldı. Bakanlar Kurulunda çok güçlü bir toplantı yapıldı. Çok önemli kısa-orta-uzun vadeli adımlar atılması noktasında birçok konuda mutabakata varıldı, nitekim Cumhurbaşkanımız bir kısmını dün grup toplantısında da ifade etti. Milletin cebine, sofrasına kast edenlere izin vermeyiz."

"BELEDİYELERDEN TANZİM SATIŞI"

"Kısa vadeli olarak özellikle büyük şehirlerimizde önümüzdeki hafta bazı gelişmeler yaşayacağız. Cumhurbaşkanımız tanzim satış noktaları gibi ifade etti bunu… Çok kısa sürede vatandaşın talebinin karşılanması noktasında belediyelerimiz hızlı bir kuruluma gidecek. Özellikle bu spekülatörler gıda fiyatlarını elinde oyuncak etti. Bunu bertaraf edeceğiz. Önümüzdeki hafta çok güçlü adımlar atılacak. Adam üretici, 2 liradan aldım diyor, 8 liraya İstanbul'da satıyor."

"ORTA VE UZUN VADELİ GIDA ADIMLARI"

"İkincisi, bununla alakalı orta ve uzun vadeli yasal düzenlemeler başta olmak üzere adımlar olacak. Sadece Hal Yasası değil, muhtemelen seçimlerden sonra, kapsamlı, tarladan sofraya kadar ekosistemi güçlü bir şekilde düzenleyecek, profesyonel bir dönüşümü ve yatırımı altyapısıyla tamamlayacak, bütünleşecek bir adım atılacak. Bunun zaten mimarisi az-çok şekillenmişti, yeni düzenlemelerle birlikte, burada halci, komisyoncu, marketi, bütün zinciri doğru bir şekilde koordine edecek, dünyadaki en iyi örneklerle harmanlanmış bir süreç ortaya koyulacak."

"KAMUDAN SERA YATIRIMI"

"Diğer önemli bir adım da, kamu olarak biz özellikle sera noktasında çok stratejik bir yatırım yapılanmasına gideceğiz. Önümüzdeki kış göreceğiz ki, bu sera konusunda yok halci, yok komisyoncu, ocu-bucu, eskisi gibi olmayacak. Gıda Komitesinde konuşacağız. Gerek Tarım Bakanımız olsun, gerek Ticaret Bakanımız olsun üçlü bir toplantı yaptık, onların da güçlü refleksiyle, bizler de maksimum katkıyı vererek özellikle 3-4 alanda bu konuda kısa, orta ve uzun vadeli çok hızlı adımlar atacağız ve bunun etkisini de kamuoyu, toplumumuz çok net görecek."

"SERALARDA ETKİLENME ÇOK DÜŞÜK"

"Tarım Bakanımız da ifade etti. 50 bin dönümlük arazi içerisinde 2 bin dönümü etkilenmiş Antalya'da, tüm Türkiye'deki sera alanlarının binde 8'i etkilenmiş. Kıyamet kopuyor."

3 KONUDA SORU İŞARETİ GİDERİLDİ

Türkiye ekonomisine yönelik soru işaretleri, 6 ay gibi kısa bir sürede giderildi. Temmuz ayı itibarıyla Türkiye için, bütçe disiplini, fiyat istikrarı (enflasyonla mücadele) ve cari açıkla ilgili 3 tane büyük soru işareti vardı. 6 aydan kısa bir sürede geldiğimiz noktada bütçe disiplini, merkezi bütçe açığı milli gelire oranında yüzde 1.9, genel bütçede yüzde 2.4 civarı, 3'ün çok çok altında gerçekleşti. Enflasyonla mücadelede, sadece 3 ay, ağustos-eylül-ekim, yüzde 12'nin üzerinde bir enflasyon yaşadık. Bu 3 aylık periyoda rağmen ve yüzde 30, 40 olur diyen birilerinin olmasına rağmen, yıl sonu Türkiye 20.3 enflasyonla eylül'deki hedefin de altında bir rakamı tutturarak, çok güçlü bir refleks gösterdi. Cari dengelenmede de Türkiye 16-17 yıldır ilk defa bu kadar güçlü bir dengelenme yaşadı ve bunu yine ilk defa ithalat düşerken ihracatın artmasıyla yaşadı. Ocak ayına baktığımızda, yüzde 6,5'a yakın ihracatta yine artış var, yüzde 25'in üzeri ithalatta düşüş var ve dengelenme 86'larda. İhracatın ithalatı karşılama oranı bugüne kadarki son 16 yılın en yüksek oranı çıktı. Türkiye, özellikle cari açıktan cari dengelenmeye dayalı cari fazla verme yolunun önünü açan bir sürecin güçlü sinyallerini veriyor.

"İMF'YE İHTİYAÇ YOK"

"Teknik tabirle hangi teknik düzeyde tartışacaksak, Türkiye'nin hiçbir şekilde İMF'ye ihtiyacının olmadığı, ağustos-eylül ayında bile olmadığı bir resimdi, bugün hiç olmadığı ortada, borç stoku olarak, rasyolar olarak, dengelenme olarak ortada."

"BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN DURUMU VE BİLANÇOLARI GAYET İYİ"

"BDDK'nın yıl sonu değerlendirmesinde çıkan tablo da bunu ortaya koyuyor. Biz yakından takip ediyoruz. Bankacılık sektörünün durumu ve bilançoları gayet iyi. BDDK'nın açıkladığı raporda, Ağustos ayında sermaye hesaplanmasındaki koyduğu ek tedbirleri elimine etmesine rağmen bankalarımız güçlü bir sermaye yeterliliğine sahip. Spesifik ve somut bir bankacılık için akut tedbir ve müdahale gerektirecek durum söz konusu değil. Bugün itibariyle BDDK raporlarından günlük takip ettiğimiz kredi faiz ve mevduat faizlerine baktığımızda 10 puanın üzerinde bir iyileşme var. Mevduatlarda, faizler şu anda yüzde 18'ler, 19'lar, düşmeye devam ediyor ve daha da hızlı düşecek"

"İŞ BANKASI'NIN BİLANÇOSUNU
DAHA DA GÜÇLENDİRİR"

"İş Bankası konusunun konuşulacağı zemini doğru ayırmak lazım. Siyasi zemini var, bir de teknik zemini var. Teknik ve hukuki zemini, on yıllardır süre gelen bir tartışma. Hisse sahipliği verilmiş-alınmış. Atatürk'ün mirası. Meclis bununla ilgili adım atacak, irade ortaya koyacak olursa, siyasi tartışmanın ötesinde böyle bir dönüşüm oluşursa, ben çok net şunu söylüyorum: Gerek yatırımcı nezdinde, gerek sahiplik nezdinde, çok daha güçlü bir resim ortaya çıkar. Devletin sahip olduğu bir hisse düzeyinden bahsediyoruz. Kurumsallık ve yönetişim açısından baktığımızda İş Bankası çok başarılı zaten. Bu değişiklik, eğer olursa, olduğunda burada, bankanın kurumsal ve bilanço olarak daha iyi bir noktaya gelmesi açısından ben hem yerli hem yabancı yatırımcı nezdinde pozitif bir etki olacağını düşünüyorum. Sadece bir hisse değişimi, o da olursa, bankanın sahiplik ve bilançosunu daha da güçlendiren bir aksiyon oluşturur. Gerek piyasalar açısından, gerek yatırımcı açısından da bu daha güven verici bir süreci oluşturur."

"EYT GÜNDEMDE YOK

"EYT konusu Cumhurbaşkanımızın da söylediği çerçevede şu an itibariyle gündemimizde yok.

"DAHA YENİ BAŞLADIK"

"(Genel piyasalardaki süreçler üzerine) Bu yıl özellikle önemli ve güçlü reformların olacağı ilkbahar, yazdan sonraki süreçlerde bu yıl başka önemli adımlar yine atacağız. Tasarruf sistemi, yapısal dönüşümler, finansal mimarinin dönüşümü başta olmak üzere, birçok süreç beraberinde gelecek. Daha yeni başladık."

"DARALMAYA KARŞI LİKİDİTE İKAMESİ"

"Bunun yukarıdan aşağıya yansıması da şimdi toplumda bunu görmeye başladık, ama istediğimiz düzeyde henüz değil daha yavaş yavaş göreceğiz. Özellikle son çeyrekte bankacılık sektörü daralmaya dayalı ciddi bir likidite çıkışı, kredi daralması raporlardan takip ediyorsunuz. Ama Ocak, Şubat, Mart'la birlikte gerek kamu ödemeleri, gerek yeni kredi paketleri 60-70 milyarlık daralmayı, 60-70 milyarlık ikame edecek bir likiditeyle birlikte yavaş yavaş piyasada Ocak, Şubat, Mart aylarında görmeye başlayacağız."

"BORÇLANMADA MALİYET
ÖNCELİKLİ DÖNEM"

"Hazine'de bir kültür, bir gelenek var. Ama herkesin de bir yoğurt yiyişi var. Herkesin bir tarzı var yani. Benim birinci önceliğim vade, maliyet, kaynak ve para birimi noktasındaki enstrüman çeşitliliğini en optimum şekilde kullanmak. Kullanmak ki Türkiye Cumhuriyeti Devletinin maliyetini, faiz maliyetini minimuma indirmek. Onun için son 3-5 ayda ilk gün de hep onu dedim biz piyasayla kavga etmeyeceğiz niye piyasayla kavga edelim? Ama piyasayla kavga etmeyeceğiz demek piyasaya da anahtarları vermek olmamalı öyle değil mi?

"HAZİNE BORÇLANMA
STRATEJİSİNİ AKTİF YÖNETECEĞİMİZ BİR YILI GÖRMEMİZ LAZIM"

"Bakın bugün itibariyle bize 30 yıllık kağıtlarla ilgili yoğun talep geliyor, yaparız yapmayız, ama esas husus şu: Türkiye bugün itibariyle 30 yıllık kağıt ihracat edecek bir noktadaysa, yani birçok yabancı yatırımcıdan 30 yıllık kağıtlar için yoğun talep geliyor. Bizim Hazine borçlanma stratejisini 2019 yılında, 2018'in son 3-4 ayında olduğu gibi çok aktif yöneteceğimiz bir yılı görmemiz lazım. Burada birinci önceliğimiz yine her zaman ifade ettiğim gibi 2019 bütçesindeki faiz yükünü maksimum düşürürken, borçlanma maliyetlerini vadesini ve kaynak ve ürün çeşitliliğini de buna göre arttırmak."

'SERACILIK ALTYAPISI İÇİN YENİ MODEL'

"Her yıl kış aylarında yaşıyoruz. Şimdi bu hafta seracılıkla alakalı bir yeni yatırım, dönüşüm süreci başlayacak. Modern seracılık altyapısı dönüşümü, yüksek kapasite ve verimlilik sağlayacak bir paket açıklayacağız. Ziraat Bankamız bununla ilgili yetişirse bu hafta, değilse önümüzdeki hafta açıklayacak."

'EKONOMİ OYUNCAK
DEĞİL'

"Giderken son sürat, dururken freni kökleyelim olmaz, itidalli olmak lazım. Ne son sürat gideceğiz ne kökleyeceğiz, normal hızında gideceğiz. Çılgınlık yok. Ekonomi oyuncak değil. Ekonominin paydaşlarının ekonomiyle oyuncak gibi oynamasına izin vermemek lazım. Dünyada hiçbir ülke, hiçbir otorite buna izin vermez. 82 milyonu ilgilendiren bir konu, cebini ilgilendirmiyor mu? Herkesi ilgilendiren bir konu.

'KREDİ SÜREÇLERİ
NORMALLEŞMESİ YAKIN'

"(Kredilerde istenen rahatlama olmadı mı?) Kredilerde, ekim, kasım, aralık, ocak'ta da bunu nispeten gördük, ama zannediyorum şu son 1-2 aydaki gelişmeden sonra özellikle şubat ve mart'la birlikte, bu ayla birlikte, mart'la birlikte o daralma ve yavaşlamanın yerini hızlı bir normalleşmenin alacağını öngörüyorum. Yani piyasa tedirginliği, korkuyu, bankacılık süreci üzerinden atmaya başladıkça bu sürecin daha da hızlı bir şekilde toparlanacağını bu da reel sektöre, piyasalara da olumlu yansıyacağını düşünüyorum. Nitekim bu süreci de biz yakından takip ediyoruz."

"AYNI GEMİDEYİZ"

"Ne diyoruz? Aynı gemideyiz. Tüm kurumlar, sektörler, fırsatçılık yapanlar, destek olanlar, şunu yapanlar, bunu yapanlar herkes testten geçiyor, bankalarımız da testten geçiyor. Ne diyoruz bak gıdacılar da testten geçiyor, marketler de testten geçiyor, reel sektör. Kim fırsatçılık yapıyor? Bunları görüyoruz. Halk notunu veriyor. Ben size söyleyeyim ben aylık piyasa takip anketleri yaptırıyorum, vatandaşa soruyorum bakayım memnun musunuz bu kurumlardan? Biz bir iş yapıyorsak kamu olarak vatandaş için yapıyoruz, millet için yapıyoruz, özel sektör müşteri memnuniyeti için yapıyor. Bu noktada kısır, dar, pragmatist, bencil bir bakış açısı doğru değil, olmamalı da zaten, hele bu tip dönemlerde çok daha konsolide, kol kola güçlü ve kenetlenerek refleks göstermek lazım. Bankacılık sektörümüz özellikle son 3-5 ayda genel itibariyle imtihanını olumlu verdi."

'REYTİNG KURULUŞU ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR'

"Reyting konusu biliyorsunuz Bankalar Birliğinin 2 yıldır danışman şirket aracılığıyla yoğun bir çalışmayla yürüttüğü bir süreç. Biz bu sürecin hızlandırılmasını sağlayacağız. Bu sürecin paydaşları içerisinde Bankalar Birliği ve ilişkili kurumların da yer alacağı şekilde hem bölgesel ve küresel tecrübelerden faydalanacak hem yerli hem yabancı paydaşlarla da iş birliği içerisinde olunacak. Yani yerel piyasalardan, uluslararası piyasalardan know how transferinin de gerekirse işin içine katılarak çok daha biz hızlı bir süreci sağlayacağız. Çünkü Türkiye artık sadece yerel piyasalar için değil, iç piyasası için değil, bölgesel piyasalarda da, iş yaptığı ülkelerde de bu reyting sistemiyle angaje olarak, entegre ederek hacmini büyütme kapasitesi çok yüksek bir ülke. Reyting şirketini Bankalar Birliğimiz ve ilişkili paydaşlarımızla kısa sürede devreye alacağız."

"YAPISAL REFORMLAR BAŞLAYACAK"

"Özellikle ikinci çeyrekle birlikte 2019 artık, Türkiye'nin son beş yılda seçimler, FETÖ, terör mücadeleleri nedeniyle ertelemek zorunda kaldığı yapısal dönüşümlerin başladığı bir yıl olacak. Nisan'dan sonra detayları yavaş yavaş piyasayla paylaşırız."

"TERÖR OPERASYONLARI
BÜTÇEYİ ETKİLEMEZ"

"Suriye veya diğer operasyonların oluşacak maliyetleri tabii ki bütçemizde, ilişkili bakanlıklarımızın bütçesinde var. Yapılacak yatırımların, harcamaların bu konuda ciddi bir risk görmüyoruz. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bilançosu bölgesel ve küresel yaşanabilecek bu noktadaki askeri veya güvenlik harcamalarına dayalı son iki üç yılda çok daha ağırlarını yaşamamıza rağmen yönettiğimiz bir bilançoyu önümüzdeki dönemde de çok rahat yönetiriz."

"İSTANBUL FİNANS MERKEZİ"

"İstanbul Finans Merkezinin iki ayağı var, bir fiziki tarafı var, bir de yasal tarafı var. Fiziki tarafıyla ilgili inşaat kısmı, ilişkili kurumlar, bununla ilgili yapılacak yatırımlar, ilişkili kurumların birçoğu oraya taşınacak. Fiziki tarafı hızlı bir şekilde bitecek. Lakin ikinci tarafı daha önemli. Bir finans merkezi oluşturmaya dayalı enstrümanların vergisel olarak birçok açıdan daha da cazip kılınacağı birçok alt kırılımlarıyla alakalı detay çalışma süreciyle bunu taçlandıracak bir bütünlükle süreç yürüyor. Bununla ilgili bir yol haritası veya daha detaylı zannediyorum 2019'un içerisinde biz bunu her ikisini de eş anlı bitirecek şekilde süreci açıklayacağımızı düşünüyorum."