Nerede ve Ne Zaman Doğdu, Aslen Nereli?
1915 yılında Eskişehir’de dünyaya gelen Hasan Polatkan, Kırım Tatarı kökenli bir ailenin çocuğudur. Babası Abdulbahri Bey Eskişehir'de küçük bir bakkal işletirken, annesi Gülsüm Hanım ev hanımıydı. Kökleri itibarıyla göçmen bir aileye mensup olan Polatkan, Cumhuriyet tarihinin en çalkantılı dönemlerinde etkin rol oynamıştır.
eğitim Hayatı ve İlk Mesleki Adımlar
İlk ve ortaöğrenimini Eskişehir’de tamamladı.
1933 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne girdi.
1936’da mezun olduktan sonra T.C. Ziraat Bankası’nda müfettiş yardımcısı olarak göreve başladı.
Kısa sürede müfettişliğe terfi ederek maliye ve ekonomi alanında önemli bir kariyer inşa etti.
Demokrat Parti ile Siyasete Giriş
1946 yılında Demokrat Parti’ye (DP) katıldı.
Aynı yıl, 21 Temmuz 1946 seçimlerinde Eskişehir Milletvekili olarak TBMM’ye girdi.
1950 ve 1954 seçimlerinde yeniden milletvekili seçildi.
Bakanlık Yılları ve Ekonomi Politikaları
Görev Aldığı Bakanlıklar:
1950: Çalışma Bakanı
1950–1960: Maliye Bakanı (4 farklı Menderes Hükümeti’nde görev yaptı)
Hasan Polatkan, Türkiye'nin 1950’li yıllarda sanayileşme odaklı ekonomik dönüşümünde en etkili isimlerden biri oldu. Bütçe açıklarını göze alarak büyük yatırımlar yapılmasını savundu. Ancak bu cesur ekonomi politikaları;
Enflasyonun yükselmesi,
Kamu harcamalarının artması,
Sabit gelirli kesimlerin zorlanması
gibi olumsuz sonuçları da beraberinde getirdi.
Ekonomiye Yön Veren Kararları ve Eleştiriler
Polatkan’ın ekonomi yönetimi:
Hızlı kalkınma ve büyüme hedeflerine odaklıydı.
Ancak yüksek para arzı ve dış borçlanma, Türkiye ekonomisini baskı altına aldı.
Kamu çalışanları ve askerî bürokrasi başta olmak üzere toplumun çeşitli kesimlerinden tepki topladı.
27 Mayıs 1960 Darbesi ve Yassıada Yargılaması
26 Mayıs 1960’ta Eskişehir Şeker Fabrikası’nın açılışına katıldı.
Ertesi gün, darbe sabahı Kütahya’da tutuklandı.
Yassıada’da, Yüksek Adalet Divanı tarafından yargılandı.
“Anayasayı ihlal” ve “kötü ekonomi yönetimi” gibi gerekçelerle suçlandı.
Adnan Menderes ve Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte idam cezası aldı.
Neden İdam Edildi?
Yargılamalar, hukuki tutarlılıktan uzak bir süreçte yürütüldü. Polatkan, ekonomik politikaları nedeniyle sorumlu tutuldu. Yargılamada öne çıkan iddialar:
Kamu bütçesinin kötü yönetilmesi
Ekonomide keyfî harcamalar
Demokrat Parti iktidarının otoriterleşmesi
Bu nedenlerle 15 kişi hakkında idam cezası verildi; yalnızca 3'ü infaz edildi: Menderes, Zorlu ve Polatkan.
İnfazı
16 Eylül 1961 tarihinde, İmralı Adası’nda idam edildi.
Soğukkanlılığı, vakur duruşu ve sessizliği ile dikkat çekti.
Savunması kamuoyuna açıklanmadı, belgeleri kaybolmuş gösterildi.
Eşi ve Çocukları Kimdir?
1949’da Mutahhara Hanım ile evlendi.
Bu evlilikten iki kızı oldu: Sema ve Nilgün.
Kızı Sema, babasının idamı sonrası yaşadığı travma nedeniyle genç yaşta hayatını kaybetti.
Anıtmezar ve İtibar İadesi
1987 yılında çıkarılan yasa ile mezarları İstanbul Topkapı’daki Anıtmezar’a taşındı.
17 Eylül 1990’da, Adnan Menderes ve Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte defnedildi.
Aynı yıl çıkarılan başka bir yasa ile resmî olarak itibarları iade edildi.
