Türkiye’nin en üretken söz yazarı Ülkü Aker’in ardından

Popüler Türk müziğinde yetmişli yıllara damgasını vuran üç tane önemli kadın şarkı sözü yazarı var. Fikret Şeneş, Çiğdem Talu ve Ülkü Aker. Üçü de müzik tarihine damgasını vuran şarkılara imza atmıştır. Önce Çiğdem gitti, sonra Fikret en sonda geçen hafta Ülkü aramızdan ayrıldı.

Ülkü Aker müzik dünyasında en uzun soluklu üreten isimlerden biridir. Ülkü Aker hakkında 1943 yılında İstanbul’da altı çocuklu bir ailenin en büyük çocuğu olarak dünyaya geldiği söylenir. Hakkında çok bilgi yoktur şarkıları kendisinden daha çok tanınan bir ünlüdür Ülkü Aker. Her ne kadar 1960’lı yıllarda müziğe girse de asıl yıldızı 1970’li yıllarda parladı. Her ne kadar internetteki kaynaklarda 1943 yılında doğduğu yazılsa da Ülkü Aker 8 Mayıs 1974 tarihli HEY Dergisine verdiği bir röportajda 1944 yılında doğduğunu söylemiştir. Aker İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji bölümünden mezun oldu. Şiire ise küçük yaşta merak sarmış ve ortaokula başladığı yıl ilk şiirlerini yazmaya başladı. 

Ülkü Aker, özellikle aranjman döneminde Türkçe söz yazarlığıyla dikkat çekti. Yetmişli yıllarda yabancı şarkılara Türkçe söz yazılması çok yaygın bir uygulamaydı.  Aker bu alanda en üretken isimlerden biri oldu. Daha çok romantik şarkılar yazsa da kadın özgürlüğünü ifade eden şarkılardan tutun da sevgiliye “güle güle” diyen giderli şarkılara kadar içerik olarak çok çeşitli şarkılara imza atmıştır. Bu açıdan Ülkü Aker’in şarkı sözlerinin çok çeşitlilik gösterdiğini söyleyebiliriz.

YABANCI ŞARKILARA YERLİ DUYGU KATTI

Onun yazdığı sözler çoğu zaman doğrudan çeviri değil, melodinin ruhunu taşıyan yeniden yazılmış bir hikâye niteliği taşır. Bu özellik, onun sözlerinin yapay değil doğal ve yerli bir duygu taşımasını sağladı. Ülkü Aker bu dönemde melodinin duygusunu koruyan, Türkçe’ye doğal oturan, kolay ezberlenen sözler yazmasıyla öne çıktı. Bu yaklaşım sayesinde yabancı melodiler bile Türk dinleyicisi için yerli bir pop şarkısı gibi algılandı.

1970’lerde müzik sektörü büyük ölçüde erkek egemen bir yapıdaydı. Ülkü Aker’in üretkenliği ve başarısı, kadın söz yazarlarının da pop müzikte güçlü bir şekilde yer alabileceğini gösterdi. Bu yönüyle Ülkü Aker kadın üreticilerin görünürlüğünü artırdı ve söz yazarlığını profesyonel bir alan olarak güçlendirdi diyebiliriz.

STARLARLA ÇALIŞTI

En çok çalıştığı şarkıcılar arasında Nilüfer, Ajda Pekkan ve Ferdi Özbeğen yer alır.  Nilüfer, Ülkü Aker’in sözlerini yazdığı “Of Aman Aman”, “Oh Ya”, “Son Arzum”, “Kim Arar Seni”, “Selâm Söyle”, “Başıma Gelenler”, “Kim Kime Dum Duma”, “Ara Sıra Bazı Bazı”, “Baştan Anlat”, “Ne Olacak Şimdi” gibi şarkılarını da seslendirmiştir. Nilüfer’in özellikle seslendirdiği “Oh Ya” ve “Selam Söyle” pop müzikteki giderli şarkıların da miladı olmuştur. İki binli yıllarda Demet Akalın’ın ön plana getirdiği “sevgiliye rest çeken” giderli şarkı modasının ilk yaratıcılarından biri de Ülkü Aker olmuştur.

Her ne kadar daha çok pop müziğine şarkı üretmiş gibi görünse de alaturka ve arabesk sanatçılara da şarkılar yazmıştır. Mesela Neşe Karaböcek’in “Gözyaşları Yalan Söylemez”, Emel Sayın’ın “Dert Şarkısı” ve “Gülünce Gözlerinin İçi Gülüyor”, Gönül Yazar’ın “Kırk Yıllık Dost Gibiyiz”, Coşkun Sabah’ın “İşte Bizim Hikayemiz” gibi şarkılarında söz yazarı olarak Ülkü Aker ismi yer almaktadır. Zeki Müren’in en önemli klasiklerinden biri olan “Eskimeyen Dost” şarkısında da Ülkü Aker imzası yer almaktadır.

Çok sayıda şarkıcı ile çalışmış olsa da Ülkü Aker kariyeri boyunca en çok Ferdi Özbeğen ile çalışmıştır. Ferdi Özbeğen albümlerinde en çok Ülkü Aker şarkıları yer almaktadır. Ferdi Özbeğen ile özel bir dostluğu olan Ülkü Aker, Özbeğen’in albüm kariyerinde çok önemli rol oynamıştır. Sanatçı - Şarkı sözü yazarı ortaklığı konusunda Erol Evgin ile Çiğdem Talu’nun yaşadığı ortaklığın bir benzeri de  Ferdi Özbeğen – Ülkü Aker ortaklığında görülmüştür. 

ŞARKICILIĞA DA GÖZ KIRPTI

Ülkü Aker adına yayınlanmış iki tane de albüm yer almaktadır. İlki yetmişlerin sonlarında Kervan Plak tarafından yayınlanan “Gülünce Gözlerinin İçi Gülüyor” ikincisi ise 2011 yılında sonlarında yayınlanan “35 Yılın Şarkıları” adlı albüm oldu. Ülkü Aker 1977 yılında yayınlanan ilk albümde kendisi solist olarak karşımıza çıktı ve on Türk müziği şarkısını seslendirdi. Bu albüm ile ilgili yaptığı açıklamada “şarkı sözü yazarlığında as’ım şarkıcılıkta ikinci olacağım” diyerek solistlikte de iddialı olduğunun sinyallerini verdi. 

Ülkü Aker’in geleceği görebilen bir insan olduğu 1977 yılında verdiği bir röportajda çok net kendisini göstermiştir. O röportajında “Türkiye’de fizik sesten daha önemli olduğu için elimden geldiği kadar güzelleşmek çabasındayım. Kaldı ki konservatuvara dört yıl devam ettim musiki eğitimim de var. Ama ülkemizde gerçek böyle güzelleşmek gerekiyor”. Solistliğe soyunduğu dönemlerde yaptığı bu açıklama o dönemler için yeni bir fikir gibi görünmüş olabilir ama bugün geldiğimiz noktada “güzellik” her şey oldu. Güzel bir futbolcuysan daha güzel para kazanırsın, güzel bir kızsan daha hızlı popüler olursun, güzel bir şarkıcıysan daha çabuk dikkat olursun, güzel bir influencer isen daha çok takipçin olur. Kısaca güzelsen her kapı açılıyor. Ülkü Aker’in bunu 1977 yılında görüp söylemesi beni çok etkiledi.

Ülkü Aker adına yayınlanan ikinci albüm bir derleme albüm oldu. Bu albümde Ajda Pekkan, Ayten Alpman, Ferdi Özbeğen, Sezen Aksu, Selda Bağcan gibi yorumcular Ülkü Aker şarkılarını yorumladılar. Bu albümü Spotify ve diğer dijital müzik platformlarında dinleyebilirsiniz.  

Ülkü Aker’in bir diğer özelliği de Eurovision Şarkı Yarışmasına da katılan bir şarkıya söz yazmış olmasıdır. Ülkü Aker Selçuk Başar’ın bestesine “Halay” adlı şarkı sözünü yazmıştır. Şarkıyı seksenlerin popüler gurubu Beş Yıl Önce On Yıl Sonra seslendirmiş ve 1984 yılında Türkiye’yi Eurovision Şarkı Yarışmasında temsil etmiştir. Şarkı 37 puan toplayarak on ikinci olmuş ve o güne kadar elde edilen en başarılı Eurovision sonucunu getirmiştir. Bu yönüyle bakıldığında Ülkü Aker pek çok söz yazarının hayali olan Eurovision Şarkı yarışmasında Türkiye’yi temsil etme hayalini de gerçekleştirmiştir. 

ÇALIŞTIĞI ŞARKICILAR:

Ajda Pekkan
Ferdi Özbeğen
Ayten Alpman
Semiramis Pekkan
Seyyal Taner
Nilüfer Yumlu
Nil Burak

Neşe Karaböcek
Selda Bağcan

Gülden Karaböcek
Sezen Aksu

HİT OLAN ŞARKILARI TOP 10

Yok Yok Yalan Deme – Ferdi Özbeğen

Hey Gidi Günler - Nilüfer

Mavi Boncuk – Emel Sayın

İşte Bizim Hikayemiz – Coşkun Sabah

Ta Uzak Yollardan - Nilüfer

Son Arzum - Nilüfer

Gülünce Gözlerinin İçi Gülüyor – Emel Sayın

Eskimeyen Dost - Zeki Müren

Tek Başına – Ayten Alpman

Bir Zamanlar Deli Gönül -  Sezen Aksu