Şeffaflık, dijital ekonominin en değerli sermayesidir
Birçok insanın dijital çağa tamda güvenemediği şu zamanda güven, beğeni ve aldığımız yorum sayısından daha değerlidir. Çünkü güven bunlarla ölçümlenemez. Bir fenomenin ya da influencer’ın en önemli sermayesi takipçisi değil, onu takip edenlerin şahsına duyduğu güvendir. #Reklam ve #tanıtım ibareleri bu güveni zedeleyen değil, tam tersi kendisini ve takipçilerini koruyan bir şeffaflıktır.
Ticaret Bakanlığı’nın gelişen dijital pazarlamayla birlikte reklam mağdurlarının artması ve kullanıcıları aldatmaya yönelik yapılan reklamların önüne geçmek amacıyla 1 Temmuz 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayınladığı Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde kapsamlı değişikliklere gitti. Bu aslında sektöre zarar vermek değil, aksine güveni arttırmak için yapılıyor.
Bir kullanıcı olarak baktığınızda, takipçinin izlediği paylaşımın reklam mı veya kişisel bir tavsiye mi buna bilmeye hem hakkı, hem de ihtiyacı var. Gizli reklam tabii ki hem etik, hem de hukuki olarakta sorun oluşturuyor. Benim düşüncem bu kurallara uyan fenomenler ve influencerlar uzun vadede daha güvenilir bir hale gelecektir. Tabii bunlarla birlikte markalar da kısa vadeli görünürlük ve etkileşim almak yerine, güvene yatırım yapmalı.
Peki bu düzenleme neleri içeriyor? Göze çarpan önemli başlıklar şunlar;
İçerik üreten bir kişi; ücretli veya ücretsiz ürün yada hizmet temin etmesi, ücret alması, indirimden yararlanması ya da bir etkinliğe davet edilmesi gibi herhangi bir menfaat karşılığında paylaşım yapıyorsa, bu içeriğin "#reklam" veya "#tanıtım" olduğunu açık ve kolay fark edilecek şekilde belirtmek zorunda olacak.
Reklamların hangi amaçla kullanıcılara gösterildiği konusunda daha fazla şeffaflık sağlanmak istenmesi çok önemli. Özellikle çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı hedefli reklam uygulamaları yasaklanıyor. Böylece dijital dünyada daha güvenli ve etik bir reklam ortamı oluşturulması hedeflenerek çocuklarımız koruma altına alınıyor.
Yapay zeka ile üretilen reklam içerikleri de bu düzenleme kapsamına alınıyor. Gerçek kişileri taklit eden veya tüketiciyi yanıltabilecek yapay zeka destekli reklamların açık şekilde belirtilmesi gerekecek. Deepfake benzeri teknolojilerin tüketiciyi yanıltacak biçimde kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Bu düzenleme birçok mağduriyetin oluşmasına engel olacak.
Bir diğer göze çarpan düzenleme; indirim kampanyalarına ilişkin reklamlar. Bir ürünün "indirimli" olarak sunulabilmesi için, indirim öncesi gösterilen fiyatın son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat olması şartı getiriliyor. Buradaki amaç gerçekte yapılmayan indirimlerin tüketiciyi yanıltmasının önüne geçilmesi.
Birçok aileyi ve gençleri mağdur eden yasa dışı bahis kumar ile birlikte, yasa dışı şans oyunları reklamları da ciddi şekilde yasak kapsamına alındı.
Ve artık takviye edici gıdalar, normal beslenmenin yerine geçen ürünlermiş gibi tanıtılamayacak; bu yöndeki reklam ve tanıtım faaliyetlerine izin verilmeyecek.
