Yapay zeka en çok kadın çalışanların mesleklerini riske atıyor
Yapay zeka teknolojilerinin iş dünyasındaki hızlı entegrasyonu, istihdam piyasasında cinsiyet dengelerini ve mesleki geleceği yeniden tartışmaya açıyor. Yapay zekanın hangi cinsiyetin mesleklerini daha fazla etkileyeceğine dair yapılan uluslararası araştırmalar, büro hizmetleri, idari işler, müşteri ilişkileri ve veri girişi gibi yapay zeka tarafından ilk aşamada otomatikleştirilmeye en yatkın sektörlerde kadın çalışan oranının yüksekliğine dikkat çekiyor.
Dünya Ekonomik Forumu (WEF) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerde yapay zekanın yerini alma olasılığı en yüksek olan masabaşı idari ve destek hizmetlerinde kadın istihdamı çoğunluğu oluşturuyor. Bu durum, teknolojik dönüşümün kadın çalışanlar üzerinde daha belirgin bir baskı oluşturma riskini beraberinde getiriyor.
Rutin iş alanları otomasyona devrediliyor
Erkek çalışanların yoğunlukta olduğu beden gücüne dayalı saha işleri, inşaat, lojistik ve imalat gibi sektörler fiziki otomasyon ve robotik teknolojilere ihtiyaç duyarken; yapay zeka modelleri temel olarak zihinsel ve veri odaklı iş süreçlerini hedef alıyor. Metin yazarlığı, temel düzey finansal analiz, insan kaynakları evrak takibi ve müşteri temsilciliği gibi alanların doğrudan algoritmalarca devralınması, bu pozisyonlarda ağırlıklı olarak görev yapan kadın çalışanların iş güvencesini zorlaştırıyor. Diğer taraftan, yapay zekanın geliştirildiği ve yönetildiği bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarında kadın temsilinin halen istenen seviyeye ulaşamamış olması, dönüşümün getirdiği yeni fırsatlardan yararlanma konusunda bir eşitsizlik doğuruyor.
Krizden çıkışın yolu STEM ve dijital beceriler
Yapay zekanın yarattığı bu tehdidi avantaja çevirmek, kadın istihdamının geleceği açısından kritik bir önem taşıyor. İşgücü piyasalarında kadınların teknoloji odaklı rollerde yer almasını sağlayacak yetkinlik kazandırma (reskilling) ve beceri geliştirme (upskilling) programlarının yaygınlaştırılması gerekiyor. Geleceğin çalışma hayatında yapay zekayı bir tehdit olmaktan çıkarıp verimlilik aracına dönüştürmek, kadın çalışanların dijital dönüşüm süreçlerine aktif katılımıyla mümkün olacak.
