Anadolu’nun kadim tarihine damga vuran Hitit İmparatorluğu’nun gizemli dünyası, başkent Ankara’da sanat ve tarih meraklılarıyla buluşuyor. Konya’nın Ilgın ilçesindeki Yalburt Yaylası’nda yarım asır önce tesadüfen gün yüzüne çıkarılan Kutsal Su Anıtı ve çevresindeki arkeolojik buluntular, Anadolu Medeniyetleri Müzesi ev sahipliğinde düzenlenen “Yalburt Pınarı’nda Bir Hitit Kralı” başlıklı sergiyle vitrine çıktı. Serginin açılışını gerçekleştirerek incelemelerde bulunan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, projenin Anadolu’nun derin kültürel köklerine ışık tuttuğunu vurguladı.
Su Kanalı Kazısından Arkeoloji Tarihine Geçen Keşif
Yalburt Anıtı’nın gün ışığına çıkış hikayesi, 1970 yılının Eylül ayına dayanıyor. Yol Su Elektrik (YSİ) ekiplerinin bölgedeki kaynak suyunu kanalize etmek amacıyla yürüttü çalışmaları sırasında, üzerinde hiyeroglif kabartmalar yer alan devasa taş bloklara rastlandı. Durumun uzmanlara bildirilmesiyle başlayan süreç, Raci Temizer liderliğindeki araştırmacı ekibin 1970-1975 yılları arasındaki titiz kazı ve restorasyon çalışmalarıyla boyut değiştirdi. Yapılan incelemeler neticesinde bu yapıların, MÖ 1245-1215 yılları arasında hüküm süren Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya’nın talimatıyla inşa edilen Hiyeroglif Luvice yazıtlı kutsal bir havuz anıtı olduğu doğrulandı.
Uluslararası İş Birliğiyle 3 Bin Yıllık Hafıza
Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ve ABD İllinois Üniversitesi ortaklığında hazırlanan serginin küratörlüğünü Prof. Dr. Ömür Harmanşah üstleniyor. 2010-2021 yılları arasında Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson yönetiminde gerçekleştirilen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi’nin meyveleri, tarih meraklılarının seyrine sunuluyor. Sergide, Raci Temizer başkanlığındaki ilk dönem kazılarında elde edilen 40 nadide eserin yanı sıra; saha defterleri, orijinal harita çizimleri, arazi formları, video kaydı ve fotoğraflar gibi belgesel nitelik taşıyan arşiv materyalleri de yer alıyor.
Dönemler Arası Mimarinin İzleri
Yapılan arkeolojik araştırmalar, Hitit havuz anıtının antik çağlar boyunca işlevini koruduğunu ve Erken Roma Dönemi’nde devşirme taşlarla yaklaşık 5 x 4 metrelik yeni bir biçime kavuşturulduğunu gösteriyor. 1971-1972 yıllarında havuzun orijinal tabanına ulaşan uzmanlar, 12,70 x 8,30 metre boyutlarındaki Doğu-Batı akslı orijinal planı başarıyla ayağa kaldırdı. Günümüzde Yalburt Yaylası’nda yükselen anıt, 1972 yılında gerçekleştirilen bu nitelikli restorasyonun izlerini taşıyor.
Arkeolojik araştırmanın keşif anından restorasyona, saha belgelemesinden laboratuvar süreçlerine kadar her aşamasını ziyaretçilere hissettiren bu özel seçki, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde tüm tarih ve kültür tutkunlarını bekliyor.
