Bakan Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami için tarihinin en kapsamlı restorasyon projesinin uygulamaya alındığını bildirdi. Çalışmalar kapsamında kuzey, doğu ve güney cepheler ile minarelerde yaklaşık 11 bin metrekarelik iskele kurulduğunu aktaran Ersoy, kuzey ve doğu cephelerde tespit edilen çimento esaslı sıvaların yaklaşık 2 bin 800 metrekarelik alanda temizlendiğini ifade etti. Raspası tamamlanan yüzeylerde biyolojik oluşum temizliği ve tuzdan arındırma işlemleri gerçekleştirildiği, mermer yüzeylerde mekanik temizlik çalışmalarının sürdüğü kaydedildi.
Merkez laboratuvar analizlerinde derz ve örgü harçlarında Erken Bizans, Geç-Orta Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait bulguların tespit edildiğini belirten Ersoy, bilim heyetinin onayıyla Bizans ve Osmanlı dönemlerine uygun el yapımı tuğla üretimi yapıldığını ve onarım çalışmalarında kullanılmaya başlandığını aktardı. Yapının güçlendirme ihtiyacını belirlemek amacıyla 5 bin 200 metrekarelik alanda georadar taramaları ve sayısal modelleme çalışmaları yapıldığı, elde edilen veriler doğrultusunda güçlendirme projelerinin hazırlandığı bildirildi.
Statik analizler kapsamında kuzeydoğu minaresinde kontrollü söküm gerçekleştirildiği, sökülen taşların belgelendiği ve uygun olanların onarılarak yeniden yerleştirildiği belirtildi. Minarenin gövde, mukarnas, petek ve basamak bölümlerindeki örüm işlemlerinin tamamlandığı, şerefe döşemeleri, korkuluklar ve püskül imalatlarının yapıldığı, bakır alem onarımı ve altın varak kaplamalarının sonuçlandırıldığı aktarıldı.
Kubbe çalışmalarında kurşun örtünün kaldırılması sürecinde mozaiklerin ve yapının korunması amacıyla geçici çelik çatı ve platform projelerinin hazırlandığı, iç mekanda çelik platform kurulumunun tamamlandığı ifade edildi. 43,5 metre yüksekliğindeki sistem öncesinde zemin testleri, yükleme analizleri, georadar taramaları ve titreşim testlerinin gerçekleştirildiği kaydedildi.
Yer Altı Tünelleri ve Hipoje Çalışmaları
Ayasofya’nın yer altı tünelleri ve hipoje olarak bilinen mezar yapısında da temizlik ve belgeleme çalışmaları yürütüldü. Batı Bahçe’de üç farklı mekanda toplam yüzlerce metre uzunluğundaki 7 tünel hattı belgelendi. Çalışmalar kapsamında Mekan 1’de 112 ton, Mekan 2’de 522 ton, Mekan 3’te 32 ton dolgu toprağı çıkarıldığı, tünellerde ise toplam 1068 ton dolgunun tahliye edildiği açıklandı. Vezir Bahçe’deki yer altı mezar yapısında 102 ton dolgu toprağı temizlendiği bildirildi.
Sultanahmet Camisi’nde Restorasyon Tamamlandı
Bakan Ersoy, Sultanahmet Camisi’nde dört yüz yılı aşkın süredir gerçekleştirilen en kapsamlı restorasyonun tamamlandığını açıkladı. 2018’de başlatılan çalışmaların ibadete ve ziyarete ara verilmeden yürütüldüğü belirtildi. Harim bölümünde 1200 metrekarelik alana çelik platform ve 35 metre yüksekliğinde iskele kurulduğu, 6 minarenin yapısal onarımlarının tamamlandığı ifade edildi.
Yaklaşık 400 tonluk kurşun kaplamanın yenilendiği, kubbe ve minarelerdeki alemlerin altın kaplamalarının yenilendiği, taş ve mermer yüzeylerde temizlik ile sağlamlaştırma çalışmaları yapıldığı bildirildi. 22 bini aşkın çini karonun tek tek belgelendiği ve gerekli müdahalelerin gerçekleştirildiği aktarıldı.
Süreç Şeffaflıkla Paylaşılacak
Bakan Ersoy, Ayasofya ve Sultanahmet başta olmak üzere yürütülen tüm projelerde bilimsel yöntemlerin esas alındığını ve gelişmelerin kamuoyuyla şeffaf şekilde paylaşılacağını ifade etti. Çalışmalara katkı sunan bilim kurulu üyelerine ve sahada görev yapan uzmanlara teşekkür edildi.
