Kars'ta bulunan ve hem Orta Asya'dan Ön Asya'ya hem de Kafkaslar'dan Anadolu'ya ilk giriş kapısı olma özelliği taşıyan Ani Ören Yeri'nde yeni sezon kazı çalışmaları başladı. Tarih boyunca Bagratlı Hanedanlığı, Bizans, Büyük Selçuklu, Gürcü Krallığı, Moğollar, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Osmanlı Devleti gibi çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan kadim kentte, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kafkas Üniversitesi işbirliğinde yürütülen bilimsel çalışmalar titizlikle sürdürülüyor. Sanat tarihçileri, arkeologlar, mimarlar ve restoratör mimarların da aralarında yer aldığı 100 kişilik uzman bir ekip, toprak altındaki taşınır ve taşınmaz nitelikteki kalıntıları gün yüzüne çıkarmak için mesai yapıyor.
Selçuklu mirası ve zengin ticari hayat araştırılıyor
Ani Ören Yeri Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan, kentin 1064 yılında Selçuklu Sultanı Sultan Alparslan tarafından fethedilmesiyle Türklerin Anadolu'ya giriş kapısı ve Anadolu'daki Türk-İslam tarihinin başlangıç noktası olduğunu vurguladı. Bu sezon çalışmaların 5 farklı odak noktasında yoğunlaştığını belirten Arslan; Selçuklu çarşısı, Selçuklu konutları, Selçuklu mezarlığı ve Ani'deki zengin ticari hayatın en önemli merkezlerinden biri olan yağhanede kazıların devam ettiğini söyledi. Kazılan alanlarda sadece kentsel doku değil, aynı zamanda ortaya çıkarılan mimari kalıntıların konservasyonuna yönelik koruma çalışmaları da eş zamanlı yürütülüyor. Ziyaretçilere daha konforlu bir gezi güzergahı sunmak amacıyla geçen yıllarda yapımına başlanan Suriçi yürüyüş yollarının uygulama işi de bu sezon devam eden çevre düzenlemeleri arasında yer alıyor.
Kültür varlıklarını koruma mevzuatı ve sit alanları yönetmeliği
Türkiye'deki arkeolojik sit alanlarında gerçekleştirilen tüm kazı, restorasyon ve çevre düzenleme faaliyetleri, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümlerine tabidir. Bu yasal mevzuat uyarınca, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan birinci derece arkeolojik sit alanlarındaki her türlü fiziki müdahale, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararları doğrultusunda yürütülmek zorundadır. Kanun kapsamında, kazı çalışmalarından elde edilen taşınır kültür varlıklarının envanter kaydı tutularak müzelere teslim edilmesi yasal bir yükümlülükken; taşınmaz mimari varlıkların özgün yapısına zarar verecek her türlü izinsiz müdahale veya define arama faaliyetleri ağır cezai yaptırımlara bağlanmıştır.
Ziyaretçi sayısında 450 binlik tarihi rekor
Kars'ın son yıllarda yakaladığı turizm ivmesinde Sarıkamış, Çıldır Gölü ve kent merkezindeki tarihi dokunun yanı sıra Ani Ören Yeri başrolü oynuyor. Bölgede neredeyse yılın 12 ayına yayılacak şekilde uzun soluklu yürütülen kazı, koruma ve çevre düzenleme projeleri, turizm verilerine de doğrudan yansıyor. Alanda yürütülen kararlı çalışmalar sayesinde ziyaretçi popülasyonunda düzenli bir artış yaşandığını ifade eden Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan, 2025 yılında yaklaşık 450 bin ziyaretçi ağırlayarak tarihi bir rekor kırdıklarını açıkladı. Bilimsel heyet, 2026 yılı boyunca gerçekleştirilecek yeni keşifler, yürüyüş yolu uygulamaları ve konfor artırıcı ziyaretçi yönetim planlamalarıyla bu rekoru daha da yukarı taşımayı hedefliyor.
