Sinop'un Erfelek ilçesinde yaşayan Şaban Özen, teknolojinin gölgesinde kalan kalaycılık mesleğini 45 yıldır aynı dükkanda, ilk günkü tutkusuyla icra etmeye devam ediyor.
Modern mutfak gereçlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte unutulmaya yüz tutan meslekler arasında yer alan kalaycılık, Şaban Özen’in ellerinde yeniden hayat buluyor. Çocukluk yıllarında adım attığı bu zorlu zanaatı 74 yaşında olmasına rağmen büyük bir özveriyle sürdüren Özen, örsün başında geçirdiği uzun yılların ardından bugün ilçedeki sayılı ustalardan biri olarak öne çıkıyor.
Ateşin başında sabırla bekliyor
Kalaycılığın sadece bir iş değil, aynı zamanda derin bir sabır ve ustalık gerektiren bir sanat olduğunu vurgulayan Özen, süreci şu sözlerle özetliyor: Bakır kaplar önce yüksek ateşte tavlanıyor, ardından özel temizleme işlemlerinden geçirilerek pürüzsüz hale getiriliyor. Son aşamada ise meşe kömürü yardımıyla parlatılan kaplar, usta ellerde ilk günkü parlaklığına kavuşuyor. Tamamen el emeğine dayanan bu süreç, endüstriyel ürünlerin sunamadığı bir doğallığı ve dayanıklılığı da beraberinde getiriyor.
Çırak yetişmemesi en büyük kaygısı
Geçmişte sabahın ilk ışıklarından gece geç saatlere kadar yoğun bir tempoyla çalıştıklarını hatırlatan usta, günümüzde ilginin azaldığını ancak yine de sadık bir müşteri kitlesinin varlığını koruduğunu belirtiyor. Özellikle köylerden ve çevre ilçelerden gelen vatandaşların, yıllara meydan okuyan kazan, tencere ve sinilerini kendisine emanet ettiğini ifade eden Özen, mesleğin geleceği konusunda ise endişeli. Gençlerin bu kadim zanaata ilgi göstermemesinden yakınan 74 yaşındaki usta, kalaycılığın bir kültür mirası olduğunu belirterek, kendisinden sonra bu bayrağı devralacak bir çırak bulamamaktan duyduğu üzüntüyü dile getiriyor.
