Tarihi Gelibolu Yarımadası’nda 111 yıl önce yazılan destanın en kritik kırılma noktalarından biri gün yüzüne çıktı. Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal Atatürk’ün, cephenin yarılmasını önlemek için 57. Alay’a tarihte ikinci kez "yok olma pahasına" taarruz emri verdiği belgelendi.
Çanakkale Savaşları, bugün Tarihi Gelibolu Yarımadası’nda Şehitler Abidesi’nden Conkbayırı’na kadar her noktada o günün ruhunu yaşatmaya devam ediyor. Ancak bu açık hava müzesinin derinliklerinde, zaferin nasıl büyük bir fedakarlıkla kazanıldığını gösteren çarpıcı detaylar saklı. 1915’in Haziran ayında yaşanan bir muharebe, Türk ordusunun vatan savunmasındaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Kritik Siperler ve Karanlıkta Gelen Baskın
Arıburnu Cephesi’nde 4 Haziran 1915 gecesi, Anzak birlikleri sürpriz bir hamleyle 31 ve 32 numaralı siperleri ele geçirdi. Gece karanlığında yaşanan karmaşa, Türk komuta kademesinde bir süre belirsizliğe yol açsa da, durumun ciddiyeti kısa sürede anlaşıldı. Bu siperlerin kaybı, Türk savunma hattının merkezinin yarılması ve cephenin çökmesi anlamına geliyordu.
Mustafa Kemal’in Tarihi Emri
Durumu haber alan 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal Bey, vakit kaybetmeden 57. Alay’a tarihe geçen o emri verdi. Yazılı talimatında, "Düşman 57’nci Alayın sağ cenahındaki siperleri işgal etmiştir. İcab ederse tamamen mahvolmak pahasına siperlerin geri alınmasını emrettim" ifadelerini kullanan Atatürk, vatanın müdafaası için geri adım atılmayacağını net bir şekilde ortaya koydu.
Dr. Öğretim Üyesi İsmail Sabah: İkinci Ölüm Emriyle Gelen Zafer
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan ÇOMÜ Öğretim Üyesi Dr. İsmail Sabah, bu emrin stratejik önemine dikkat çekti. Dr. Sabah, "Mustafa Kemal Bey, siperlerin düşman eline geçtiğini öğrendiği an 57. Alay’a ikinci kez ölüm emrini verdi. Bu, savunmanın merkezini korumak adına verilmiş hayati bir karardı. 57. Alay ve 27. Alay’ın müşterek harekatıyla, el bombaları ve süngü hücumuyla siperler büyük bir kahramanlıkla geri alındı. 57. Alay, bu başarısıyla tarihe adını altın harflerle yazdırdı" ifadelerini kullandı.
Bugün Gelibolu’yu ziyaret eden binlerce kişi, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’nın yürüttüğü projeler sayesinde bu destansı mücadelenin izlerini sürmeye ve o ruhu yerinde hissetmeye devam ediyor.
