Doğu Türkistan Vakfı Başkanı Prof. Dr. Abdulhamit Avşar, Erzurum’da katıldığı bir panelde Çin’in uyguladığı baskı politikalarını ve ülkenin yakın gelecekte karşılaşacağı muhtemel dağılma sürecini çarpıcı verilerle ortaya koydu.
Erzurum Büyükşehir Belediyesi Müceldili Konağı’nda düzenlenen İrfan Meclisi, bölgenin önemli fikir insanlarını ve akademisyenleri bir araya getirdi. Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği (TDED) Erzurum Şubesi’nin ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıda, Doğu Türkistan davasına ömrünü adayan Prof. Dr. Abdulhamit Avşar, Çin Halk Cumhuriyeti’nin mevcut stratejilerini ve bölgedeki insan hakları ihlallerini masaya yatırdı.
Asimilasyondan Soykırıma Giden Süreç
Prof. Dr. Avşar, konuşmasında Doğu Türkistan’daki işgalin 18. yüzyıla kadar uzanan köklü bir geçmişi olduğunu hatırlattı. Çin’in bölgedeki Türk-Müslüman kimliğini yok etmeye yönelik sistematik çabalarının, özellikle 2001 sonrası küresel konjonktürden beslendiğini belirten Avşar, 2016 yılından itibaren kurulan toplama kamplarının durumu bir soykırıma dönüştürdüğünü vurguladı. Dijital gözetim ve zorunlu misafirlik gibi uygulamaların, halkın en temel inanç ve geleneklerini dahi hedef aldığını ifade eden Avşar, tüm baskılara rağmen Doğu Türkistan halkının bağımsızlık azminin kırılamadığının altını çizdi.
Çin’i Bekleyen Sovyetler Akıbeti
Toplantının dikkat çeken bir diğer başlığı ise Çin’in geleceğine dair yapılan analizlerdi. Prof. Dr. Avşar, Çin’in ekonomik yayılmacılığının ülkeyi sürdürülemez bir borç sarmalına ve ekonomik buhrana sürüklediğini savundu. İç siyasetteki gerginliklerin ve etnik grupların ayrılma taleplerinin, hanedanlık dönemlerinde olduğu gibi merkezi otoriteyi zayıflattığını belirten Avşar, şu çarpıcı tespitte bulundu:
Çin Halk Cumhuriyeti, tıpkı Sovyetler Birliği gibi kendi iç dinamikleri ve dış baskılar sonucunda kaçınılmaz bir dağılma süreciyle karşı karşıya kalacaktır. Uluslararası aktörler de stratejilerini bu olasılık üzerine kurgulamaya başladı.
Yoğun İlgi ve Kapanış
Yaklaşık üç saat süren ve katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği etkinlik, soru-cevap bölümüyle zenginleşti. Program, Uluslararası Hak İzleme Merkezi (UHİM) Başkanı Veysel Başar ve TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş’ın teşekkür konuşmalarıyla sona erdi. Ertaş, bu tür buluşmaların toplumsal hafızayı diri tutmak adına büyük önem taşıdığını belirterek, Prof. Dr. Avşar’a katkılarından dolayı şükranlarını sundu.
