Denizli’nin Çal ilçesi, Yukarı Menderes Havzası’nın zengin ve derin geçmişini aydınlatan yeni arkeolojik bulgularla gündemde. Bölgede yürütülen kazı çalışmaları, ilk yerleşik toplulukların yaşam biçimlerinden Tunç Çağı katmanlarına kadar geniş bir tarih dilimine ait çarpıcı veriler sunmaya devam ediyor.
Temmuz ayından bu yana yaklaşık 20 kişilik uzman ekiple sürdürülen çalışmalarda, Ekşi Höyük ve Aşağıseyit Höyük olmak üzere iki ayrı odak noktasında yoğunlaşılıyor. Elde edilen bulgular, bölgenin binlerce yıl boyunca kesintisiz bir yaşam alanı olarak kullanıldığını gösteriyor.
Batı Anadolu’nun İlk Çiftçileri Ekşi Höyük’te Yaşadı
Dayılar Mahallesi sınırları içerisinde yer alan ve 2015 yılından bu yana düzenli olarak kazılan Ekşi Höyük, geçmişi günümüzden yaklaşık 8 bin 750 yıl öncesine uzanan Neolitik Çağ yerleşimiyle dikkat çekiyor. Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Fulya Dedeoğlu liderliğinde yürütülen araştırmalar, Batı Anadolu’da avcı-toplayıcı yaşam tarzından yerleşik tarım toplumuna geçişin izlerini somut verilerle ortaya koyuyor.
Yaklaşık 2 hektarlık alana yayılan höyükte tespit edilen mimari kalıntılar ve araç-gereçler; ilk çiftçi topluluklarının tarım, hayvancılık, avcılık ve balıkçılıkla hayatlarını sürdürdüklerini doğruluyor. Alanın dikkat çeken bir diğer özelliği ise çok katmanlı yapısı. Neolitik döneme ait tabakaların üzerinde Selçuklu dönemine ait bir mezarlık alanının tespit edilmesi, bu coğrafyanın farklı çağlarda stratejik ve kültürel bir çekim merkezi olduğunu kanıtlıyor.
Aşağıseyit Höyük İle Tarihsel Çizelge Tamamlanıyor
Çal’daki araştırmaların diğer kritik ayağını oluşturan Aşağıseyit Höyük’te ise Tunç Çağı katmanları inceleniyor. Prof. Dr. Erim Konakçı koordinasyonunda sürdürülen kazılarda ortaya çıkarılan mimari kalıntılar, Ekşi Höyük’ten elde edilen Neolitik dönem verileriyle birleştiriliyor. Böylelikle Yukarı Menderes Havzası’nın binlerce yıllık kronolojik gelişim süreci bütüncül bir yaklaşımla haritalandırılıyor.
Bilimsel Veriler Pazaryerinde Yöre Halkıyla Buluştu
Arkeolojik kazıların yanı sıra yerel kültür bilincini artırmayı hedefleyen akademisyenler, dikkat çeken bir sosyal sorumluluk adımına imza attı. Dayılar Mahallesi Pazaryeri’nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında Prof. Dr. Fulya Dedeoğlu ve Prof. Dr. Erim Konakçı, bölge sakinleriyle bir araya geldi.
Hazırlanan görsel sunumlarla kazı sahalarından çıkarılan eserler, mimari yapılar ve gündelik hayata dair tespitler vatandaşlara aktarıldı. Mahalle sakinlerinin sorularını tek tek yanıtlayan uzmanlar, kültürel mirasın korunmasında en büyük payın yöre halkına ait olduğunu vurgulayarak bu tür paylaşımların süreceğini belirtti.
