Kadim kentin tarihi dokusunu taşıyan Merkez Bankası binasının taşınma süreci, yapının geleceğine dair yeni bir tartışmayı başlattı; uzmanlar ve vatandaşlar binanın bir kültür merkezine dönüştürülmesi için harekete geçilmesini istiyor.
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde 1955 yılından bu yana hizmet veren Merkez Bankası şubesi, Kayapınar’da inşa edilen yeni binasına taşınmaya hazırlanıyor. Yıllardır kentin finansal hafızasını barındıran 71 yıllık yapının akıbeti ise şimdiden merak konusu oldu. Bölgedeki kültürel eksikliği gidermek isteyen uzmanlar ve şehir sakinleri, binanın yıkılmak yerine restore edilerek bir müze veya kültür merkezi olarak kente kazandırılması için kampanya başlatılması önerisinde bulundu.
Kültürel mirasın korunması çağrısı
Diyarbakır Müzesi eski müdürü arkeolog Nevin Soyukaya, yapının 15 yıl önce tescillenerek koruma altına alındığına dikkat çekti. Binanın dönem mimarisini yansıtan özgün yapısının korunmasının şart olduğunu belirten Soyukaya, şehirde sivil toplumun ve halkın katılımına açık kültür sanat mekanlarının oldukça kısıtlı olduğunu ifade etti. Soyukaya, bu binanın restore edilerek çok amaçlı bir kültür merkezine dönüştürülmesinin Diyarbakır’ın önemli bir ihtiyacını gidereceğini vurguladı.
Etnografya müzesi hayali
Diş hekimi Yılmaz Kaya ise binanın bir Etnografya Müzesi olarak değerlendirilmesi gerektiği görüşünü savundu. Kaya, binanın konumu itibarıyla tarihi dokunun merkezinde yer aldığını belirterek, "Bu yapıyı, Diyarbakır’ın yetiştirdiği Cahit Sıtkı Tarancı, Ziya Gökalp, Sezai Karakoç ve Ahmed Arif gibi simge isimlerin dijital görsellerle anlatıldığı, şehrin kültürel değerlerinin sergilendiği bir hafıza mekanına çevirebiliriz" dedi. Kaya, genç kuşakların bu değerlerle buluşması için dijital teknolojilerle desteklenmiş bir müze konseptinin şehre büyük katkı sağlayacağını dile getirdi.
Geçmişin hatalarından ders çıkarma vakti
Geçmişte yaşanan yapısal kayıplara dikkat çeken araştırmacı Kenan Özhal ise daha önce yıkılan Ziraat Bankası ve eski postane binalarını hatırlatarak uyarılarda bulundu. Bu tür yapıların yıkılmasının tarihi surların siluetine zarar verdiğini belirten Özhal, "Tarihi dokuyu korumak için bu tür binalara işlevsellik kazandırmalıyız. Eski PTT ve Ziraat Bankası binalarının yaşadığı akıbeti, Merkez Bankası binasının yaşamaması için şimdiden harekete geçmeliyiz" ifadelerini kullandı.
