Türkiye’nin kültürel mirasını koruma ve gelecek nesillere aktarma vizyonu doğrultusunda hayata geçirilen “Geleceğe Miras – Sonsuz Efes Projesi”, Efes Antik Kenti’nde yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, alanda yaptığı incelemelerin ardından yürütülen çalışmaların bilimsel, hukuki ve uluslararası standartlara uygun şekilde ilerlediğini açıkladı.
Bizans Sarayı Gün Yüzüne Çıkıyor
Mevcut otopark alanının altında jeoradar çalışmalarıyla tespit edilen Bizans Sarayı kalıntılarının ortaya çıkarılması için alanın kazıya açıldığını belirten İnceciköz, mevcut otopark ve ticari ünitelerin kaldırılacağını duyurdu.
Yeni ziyaretçi karşılama merkezi ise antik surların dışında, mevcut noktadan yaklaşık 850 metre uzaklıkta planlandı. Böylece hem tarihi doku korunacak hem de bilimsel kazılar kesintisiz sürdürülecek.
İnceciköz, projeye yönelik eleştirilerin arkasında belediyenin otopark gelirlerinden vazgeçmek istememesinin bulunduğunu ifade ederek, “Efes, otopark rantına kurban edilemeyecek kadar kıymetlidir” dedi.
2,5 Milyonu Aşan Ziyaretçi İçin Yeni Model
Efes Antik Kenti’nin 2025 yılında 2,5 milyonu aşan ziyaretçi sayısıyla Türkiye’nin en çok ziyaret edilen ören yeri olduğunu vurgulayan İnceciköz, mevcut giriş alanının kapasite ve estetik açıdan yetersiz kaldığını belirtti.
Gece Müzeciliği uygulamalarıyla yoğun ilgi gören Efes’te, modern ziyaretçi yönetimi modeliyle hem konfor hem de koruma hedefleniyor. Yeni düzenlemeyle birlikte ziyaretçilerin alanda 4 ila 5 saat vakit geçirebileceği, daha kapsamlı bir kültür deneyimi yaşayacağı bildirildi.
Bilim Kurulu Denetiminde, Uluslararası Standartlarda
Projeye ilişkin “antik kentin girişine yapılaşma” iddialarını da yanıtlayan İnceciköz, tüm sürecin Bilim Kurulu, Kazı Başkanlığı ve Kazı Koordinatörlüğü denetiminde yürütüldüğünü vurguladı.
Alanla ilgili:
- Arkeolojik etütler yapıldı
- Korunması gereken flora ve fauna türleri belirlendi
- İklimsel veriler analiz edildi
- UNESCO’ya sunulmak üzere Kültürel Miras Etki Değerlendirme Raporu (KMED) hazırlandı
- Yeni karşılama merkezinin Dünya Miras Alanı sınırının dışında, Tampon Bölge içerisinde planlandığı ifade edildi. Roma, Atina, Pompeii ve Angkor gibi dünya mirası alanlarında uygulanan ziyaretçi yönetim modelleri örnek alındı.
“44 Bin Metrekare Asfalt” İddiası Gerçeği Yansıtmıyor
Kamuoyunda dile getirilen “44 bin metrekare asfaltlanacak” iddialarının doğru olmadığını belirten İnceciköz, projede asfalt kullanımının öngörülmediğini açıkladı.
Yeni yapılar; Jeoradar ile arkeolojik buluntu tespit edilmeyen alanlarda, kazı yapılmaksızın, prekast temel sistemi üzerine, hafif çelik konstrüksiyon yöntemiyle inşa edilecek. Böylece tarihi dokuya asgari müdahale sağlanacak.
Gelir Kültürel Miras İçin Kullanılacak
Yeni merkezde planlanan ticari birimlerin mevcut ruhsat sahiplerine tahsis edileceği, işletme sürecinin Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü tarafından yürütüleceği bildirildi. Elde edilen gelir ise kültür varlıklarının korunması ve işletilmesi için kullanılacak.
Türkiye Kültürel Mirasına Sahip Çıkıyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kararlı adımlarıyla Efes Antik Kenti’nde hem bilimsel kazılar hız kazanıyor hem de ziyaretçi deneyimi dünya standartlarına taşınıyor.
Türkiye, tarihi mirasını korurken aynı zamanda modern yönetim anlayışıyla kültür turizminde küresel ölçekte örnek olmaya devam ediyor. Efes’te atılan bu adım, kültürel zenginliklerimizin rant değil, gelecek nesiller için korunması gerektiğinin en somut göstergesi olarak öne çıkıyor.
