Geçmişin ayak izleri Karabük'te: 1750 yıllık Pitos mezar ilk kez belgelendi

Karabük’ün Eskipazar ilçesinde yer alan ve geçmişi Geç Kalkolitik, Roma ile Erken Bizans dönemlerine uzanan Hadrianapolis Antik Kenti, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran yeni bir keşfe ev sahipliği yapıyor. Bölgede titizlikle yürütülen kazı çalışmalarında, Batı Karadeniz’in iç kesimlerinde bugüne kadar hiç rastlanmamış olan 1750 yıllık bir "pitos" (küp) mezar ortaya çıkarıldı. İçindeki iskelet ve zengin mezar sunularıyla dikkat çeken bu buluntu, antik dönemin inanç ve gömü kültürüne dair ezberleri bozmaya hazırlanıyor.

Kazı ve restorasyon çalışmaları, Karabük Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ersin Çelikbaş liderliğindeki uzman bir ekip tarafından sürdürülüyor.

Batı Karadeniz Arkeolojisinde Bir Dönüm Noktası: "Pitos Mezar"

Şimdiye kadar bölgede yapılan hiçbir yüzey araştırmasında ya da kazıda pitos mezar örneğine rastlanmadığını vurgulayan Prof. Dr. Ersin Çelikbaş, bu keşfin ezber bozucu nitelikte olduğunu belirtti. Küp mezarın arkeolojik açıdan bir "ilk" olarak kayıtlara geçtiğini ifade eden Çelikbaş, bu buluntunun Hadrianapolis ve çevresindeki ölü kültünün, sanılandan çok daha çeşitli ve zengin olduğunu kanıtladığını söyledi.

Pitos Nedir? Antik dönemde genellikle tahıl, zeytinyağı veya şarap gibi gıda maddelerini saklamak amacıyla kullanılan büyük boyutlu pişmiş toprak küplere "pitos" adı verilir. Bu küpler, bazı kültürlerde nadiren de olsa mezar olarak kullanılmıştır.

İmparator Probus’un Sikkesi Zamanı Söyledi

Küp mezarın içinde bulunan servesler ve objeler, bilim insanlarına net bir tarihleme yapma imkanı sundu. Mezarın içinden çıkan bir sikkenin, Milattan Sonra 276-282 yılları arasında hüküm süren Roma İmparatoru Probus’a ait olduğu belirlendi. Sikke sayesinde mezarın Milattan Sonra 3. yüzyılın son çeyreğinde toprağa bırakıldığı kesinleşti. Bu durum, antik kentin Roma İmparatorluğu dönemindeki sosyo-ekonomik hareketliliğine dair de önemli ipuçları veriyor.

Mezarın Gizemli Sakini Bir Kadın Olabilir

Küpün içerisinden sadece bir iskelet değil, zamana meydan okuyan "ölü hediyeleri" de çıktı. Yapılan incelemelerde; iskeletin yanı sıra 7 adet toprak kap, bir kandil, bir bıçak, antik döneme ait sikke ve 2 adet kemik toka bulundu. Uzmanlar, mezardan çıkan kemik tokaların, burada defnedilen bireyin bir kadın olabileceğine güçlü bir işaret olduğunu belirtiyor.

Mezarda dikkat çeken bir diğer unsur ise Karadeniz havzasına özgü, "Pontic Sigillata" olarak adlandırılan pişmiş toprak kaplar oldu. Bölgedeki ticari ve kültürel bağları simgeleyen bu kaplar, Hadrianapolis’in dönemindeki bölgesel etkileşimini net bir şekilde ortaya koyuyor. Kazı ekibi, envantere kaydedilen bu nadide eserler üzerindeki detaylı laboratuvar çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor.