Türk-İslâm mimarisinin ve taş işçiliğinin dünyadaki en görkemli açık hava müzelerinden biri olan Bitlis'in Ahlat ilçesindeki Selçuklu Meydan Mezarlığı, bünyesinde barındırdığı gizemleri geleceğe taşımaya devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve güçlü desteğiyle sürdürülen geniş kapsamlı kazı, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları, tarihi alanın eşsiz dokusunu yeniden canlandırıyor.
400 metrekarelik alanda geleceğe iz bırakan keşif
Toplam 210 dönümlük devasa bir araziyi kaplayan tarihi alandaki çalışmalar, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Kulaz başkanlığında yürütülüyor. Alanında uzman akademisyenler ve teknik ekiplerin ortaklaşa yürüttüğü "Geleceğe Miras Projesi" kapsamındaki bu yılki etapta, arkeologlar 400 metrekarelik özel bir alanı titizlikle açtı. Yapılan hassas kazı çalışmaları sonucunda, Selçuklu döneminin sanat anlayışını ve defin kültürünü yansıtan 16 mezar başarıyla gün yüzüne çıkarıldı.
restorasyon yapılıyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2023 yılında başlattığı “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında keşfedilen kabirler, topraktan çıkarıldıktan hemen sonra kapsamlı bir restorasyon sürecine tâbi tutuluyor: Taşları temizleme, seviye indirme, blokaj, restorasyon, birleştirme ve yapıştırma işlemlerinin akabinde epigrafik yöntemlerle incelenerek kayıt altına alınıyor.
Restorasyon safhasının ardından mezar taşları üzerindeki kitabeler, motifler ve süslemeler epigrafik yöntemlerle detaylı incelemeye alınıyor. Dönemin sosyal yapısı, defin gelenekleri ve kişilerin kimliklerine dair kritik bilgiler barındıran bu kitabeler belgelenerek dijital ve yazılı envantere dâhil ediliyor.
tarihî miras geleceğe taşınıyor
"Anadolu’nun Orhun Abideleri" olarak nitelendirilen Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı, abidevî boyutlardaki şahideli ve sandukalı mezarlarıyla dünya kültür mirası açısından eşsiz bir konuma sahip. Kazı başkanı Dr. Mehmet Kulaz ve ekibinin yürüttüğü bu çalışmalar, sadece yeni mezarları gün ışığına çıkarmakla kalmıyor; aynı zamanda asırlardır doğa koşullarına direnen tarihi mirası koruyarak gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyor. Bölgede sürdürülen koruma ve çevre düzenleme projeleriyle birlikte Ahlat'ın kültür turizmindeki merkezî rolünün her geçen gün daha da güçlenmesi bekleniyor.
