Dünyanın en eski tapınak kompleksi olarak kabul edilen ve insanlık tarihine dair bilinenleri kökten değiştiren Göbeklitepe’de arkeoloji dünyasını heyecanlandıran yeni bir süreç başladı. Bugüne kadar ağırlıklı olarak höyüğün güney ve batı kesimlerinde sürdürülen kazı ve restorasyon çalışmaları, ilk kez kuzey bölgesine kaydırıldı. Yaklaşık 80’e 70 metre büyüklüğündeki bu yeni araştırma sahasında, tarihin derinliklerindeki izlerin peşine düşüldü.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Geleceğe Miras Projesi" çerçevesinde sürdürülen 2026 yılı saha takvimine ilişkin detayları kamuoyuyla paylaştı. Çalışmaların alan genişlemesiyle sınırlı kalmadığını belirten Ersoy; kazı, restorasyon ve koruma adımlarının bütüncül bir anlayışla eş zamanlı olarak ilerletildiğini vurguladı.
Yer Altı Radarları İle Tespit Edildi: Büyük Kamusal Yapılar Geliyor
Yeni kazı sahasında yürütülen yüzey taramaları ve jeomanyetik analizler, arkeologları heyecanlandıran önemli veriler sundu. Yapılan ölçümlerde, henüz toprak altında bulunan geniş boyutlu kamusal alanların yanı sıra, dörtgen planlı yapılar ile ilkel kulübe kalıntılarının varlığı doğrulandı.
Araştırmaların odağını genişlettiklerini ifade eden Bakan Ersoy, Höyük'ün kuzeyindeki çalışmalardan elde edilen ilk verilerin, Göbeklitepe'nin sosyal ve mimari yapısına dair bugüne kadar bilinmeyen yeni kapılar aralayacağını kaydetti.
MÖ 8 Bini Aydınlatan Dörtgen Planlı Mimariler
Höyüğün kuzeyindeki ilk kazı hamlesinin yanı sıra koruma çatılarıyla güvenceye alınan GT1 ve GT2 sahalarındaki arkeolojik süreç de aksamadan devam ediyor. Bu bölgelerde yürütülen titiz çalışmalarda, Göbeklitepe’nin ikinci evresine tarihlenen ve günümüzden yaklaşık 10 bin yıl öncesine (MÖ 8. binyıl) uzanan dörtgen planlı mimari unsurlar açığa çıkarıldı.
Açığa çıkarılan bu yeni katmanlar, dönemin yerleşim modelleri ve mimari dönüşümü hakkında uluslararası bilim dünyasına ışık tutacak yeni veriler sunmayı sürdürüyor.
Tarihi Dikilitaşlara Çelik Halatlı Güvenlik Zırhı
Arkeolojik kazılarla eş zamanlı yürütülen koruma ve sağlamlaştırma seferberliğinde de kritik aşamalar kaydedildi. C Yapısı’nda yürütülen restorasyon hamlesinde sona yaklaşılırken, ayağa kaldırılan devasa dikilitaşlardan birine ait yüzey parçaları özgün mimarisine uygun şekilde yerlerine monte edildi.
D Yapısı’nda ise olası bir sarsıntı ya da doğal afete karşı önleyici koruma önlemleri devreye sokuldu. Yapının duvarları güçlendirilirken, merkezde karşılıklı konumlanan ikonik iki dikilitaşın zemin bağlantıları sağlamlaştırıldı. Bu anıtsal taşlar, muhtemel deprem ve çökme risklerine karşı çelik halatlarla desteklenerek maksimum güvenlik seviyesine ulaştırıldı.
Yeni Yürüyüş Yolları Ziyarete Açılıyor
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile uzman bilim heyetlerinin ortaklaşa yürüttüğü bu dev operasyon, ziyaretçi deneyimine de yansıyacak. Yeni kazı sahalarının sınırları dikkate alınarak baştan sona yenilenen ziyaretçi yürüyüş yollarının kısa süre içerisinde erişime açılacağı duyuruldu.
Göbeklitepe’nin eşsiz mirasını gelecek kuşaklara en doğru şekilde aktarmayı hedeflediklerini belirten Bakan Ersoy, sahada gece gündüz özveriyle çalışan tüm arkeolog ve teknik ekibe teşekkür etti.
