Kanada’da ele geçirilen Osmanlı dönemine ait kültür varlıkları, mahkeme kararı doğrultusunda Türkiye’ye iade edildi. Bu gelişme, iki ülke arasında gerçekleştirilen ilk resmi kültür varlığı iadesi olarak kayıtlara geçti.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, iade sürecine ilişkin bilgileri kamuoyuyla paylaştı. Ersoy, Kanada’dan Türkiye’ye ilk resmi iadenin gerçekleştirildiğini belirterek, toplamda 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışmasının teslim alındığını açıkladı.
Eserler Ottawa’da teslim edildi
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, iade edilen eserler Kanada’nın başkenti Ottawa’da bulunan Kanada Koruma Enstitüsü’nde düzenlenen törenle Türkiye’ye teslim edildi.
Teslim töreninde eserler, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz tarafından Kanadalı yetkililerden teslim alındı. Süreç, resmi prosedürler doğrultusunda tamamlandı.
Mahkeme kararıyla iade süreci sonuçlandı
Kanada Federal Mahkemesi’nin 11 Eylül 2025 tarihli kararı doğrultusunda eserlerin Türkiye’ye ait olduğu hükme bağlandı. Mahkeme, Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve hukuki belgeler çerçevesinde karar verdi.
Karar kapsamında, eserlerin 2863 sayılı kanun doğrultusunda Türkiye’ye ait kültür varlıkları olduğu tespit edildi. Bu doğrultuda iade işlemi gerçekleştirildi.
Eserlerin tarihi ve içerik özellikleri açıklandı
İade edilen eserlerin 17. ile 19. yüzyıllar arasına tarihlendiği belirtildi. Eserlerin Arapça ve Osmanlı Türkçesi metinler içerdiği, fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat alanlarına ilişkin bilgiler barındırdığı ifade edildi.
Yapılan incelemelerde, bazı yazma eser sayfalarının özgün ciltlerinden koparıldığı ve bazı varaklara sonradan modern minyatürler eklendiği tespit edildi. Bu müdahalelerin sahtecilik ve ticari amaçlı olduğu değerlendirildi.
Kaçırılma girişimi sırasında tespit edildi
Eserlerin, Ocak 2024’te İstanbul’dan Kanada’nın Vancouver kentine götürülmek istendiği sırada Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından tespit edildiği bildirildi.
Tespit sonrası süreç Kanada Miras Bakanlığına iletildi ve Türkiye ile resmi temas kurularak teknik ve hukuki süreç başlatıldı. Süreç, iki ülke arasındaki iş birliğiyle yürütüldü.
Uluslararası iş birliği kapsamında değerlendirildi
İade süreci, 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında uluslararası iş birliğinin bir örneği olarak kayıtlara geçti. Sürece Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve Türkiye’nin Ottawa Büyükelçiliği katkı sağladı.
Gerçekleştirilen iade, kültürel mirasın korunmasına yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında tamamlandı.
