Karabük'te 1750 yıllık kadın mezarı keşfi: Tokaları bile duruyor!

Türkiye’nin en önemli arkeolojik alanlarından biri olan ve Geç Kalkolitik, Roma ile Erken Bizans dönemlerinin izlerini taşıyan Hadrianapolis Antik Kenti, tarih dünyasını heyecanlandıran yepyeni bir keşfe ev sahipliği yapıyor. Karabük'ün Eskipazar ilçesinde yer alan antik kentte yürütülen kazı çalışmalarında, bölge tarihinde daha önce hiç rastlanmamış 1750 yıllık bir pitos (küp) mezar keşfedildi.

Karabük Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ersin Çelikbaş liderliğinde sürdürülen kazı ve restorasyon çalışmaları, Batı Karadeniz’in ölü gömme geleneklerine ışık tutacak ezber bozan veriler sağladı.

Batı Karadeniz İçin Bir İlk: Bölge Tarihi Yeniden Yazılıyor

Keşfin ardından açıklamalarda bulunan Kazı Başkanı Prof. Dr. Ersin Çelikbaş, pitos mezarın arkeoloji dünyası için taşıdığı kritik öneme dikkat çekti. Bugüne kadar bölgede yapılan hiçbir yüzey araştırmasında ya da kazıda bu tür bir mezar yapısıyla karşılaşılmadığını vurgulayan Çelikbaş, şu ifadeleri kullandı:

"Bu pitos mezar, Batı Karadeniz'in iç bölgelerinde bir ilk olma özelliği taşıyor. Bölgenin ölü kültünü ve antik dönem geleneklerini anlamamız açısından eşsiz bir veri setine ulaştık. Hadrianapolis ve çevresinde ilk defa bir pitos mezarın varlığını bu çalışmayla belgelemiş olduk."

Küpün İçinden Çıkan Sır: Kadın İskeleti ve İmparator Sikkesi

Titizlikle incelenen küp mezarın içerisinden yalnızca bir iskelet değil, dönemin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısını gözler önüne seren çok sayıda "ölü hediyesi" (mezar sunusu) çıktı. Mezarda yapılan incelemelerde; 7 adet pişmiş toprak kap, bir kandil, antik bıçak, sikke ve dikkat çekici iki adet kemik toka bulundu.

Uzmanlar, mezardan çıkan zarif kemik tokaların, pitos içerisine defnedilen bireyin bir kadın olma ihtimalini son derece güçlendirdiğini belirtiyor.

1750 Yıllık Tarih "İmparator Probus" ile Netleşti

Mezarın tam yaşını ve hangi döneme ait olduğunu ise pitosun içerisinden çıkan antik bir sikke ele verdi. Sikkenin Roma İmparatoru Probus’a ait olduğunu açıklayan Prof. Dr. Çelikbaş, kronolojik detayları şu sözlerle aktardı:

"M.S. 276-282 yılları arasında hüküm süren Roma İmparatoru Probus’a ait bu sikke, mezarın tam olarak milattan sonra 3. yüzyılın son çeyreğinde buraya bırakıldığını net bir şekilde kanıtlıyor. Ayrıca mezardaki kapları incelediğimizde, Karadeniz bölgesine özgü 'Pontic Sigillata' olarak adlandırılan pişmiş toprak kapların ön planda olduğunu görüyoruz. Bu da bize yerel üretim ve ticaret ağları hakkında çok değerli bilgiler sunuyor."

Hadrianapolis kazı ekibi tarafından koruma altına alınan envanterlik eserler üzerindeki laboratuvar çalışmaları devam ederken, bu nadide keşfin antik kentin ve bölgenin turizm potansiyeline de büyük ivme kazandırması bekleniyor.