Gazeteci-yazar ve halk şairi Ali Kayıkçı (Âşık Derebahçeli), sigara bağımlılığına karşı farkındalık sağlamak amacıyla 'Sigarayı Boykot Destanı' adlı eseri ile önemli bir kültürel çalışmaya imza attı. Usta kalem, bu destan ile tütün endüstrisinin ekonomik sömürüsünü ve sigaranın sağlık üzerindeki yıkıcı etkilerini edebi bir dille eleştiriyor.
'5 Dakika Tefekkür ve Malûmlara Taşlama, Mısra Mısra Haşlama' alt başlığı ile yayımlanan eser, sigara kullanıcılarını bu bağımlılığa karşı düşünmeye ve boykot etmeye davet ediyor.
İlk bölümde dikkat çeken mısralar
Destanın ilk bölümünde, Ali Kayıkçı, sigara nedeniyle insan vücudunun bir fabrikaya dönüştüğünü vurguluyor. Temizliğe ve doğallığa özlem duyan şair, modern yaşamın sigara ile nasıl sarıldığını şu çarpıcı mısralarla dile getiriyor:
'Ağız' idi eskiden, şimdi olmuş bir 'baca';
Bir 'fabrika' misâli, 'tüter' durur günboyu;
Arada bir 'mola' var, 'yevmiyeler' bak kaça?
'Nikotinler' savrulur, 'duman' daha bir koyu!
Ekonomik ve küresel sömürü
Destanın ikinci bölümünde Kayıkçı, tütün sektöründeki ekonomik sorunlara vurgu yapıyor. Eski 'Tekel' günlerine atıfta bulunan şair, yabancı sermayenin tütün piyasasına hakim olmasına eleştiriler yöneltiyor. Sigara zamlarının tiryakileri zor duruma düşürdüğünü şu şekilde ifade ediyor:
'Gitti' onca markalar, girdi yaban pazara;
'Zam üstüne zam geldi', 'tiryaki' düştü dara!
Kayıkçı, tütün paralarının yabancı devletlere akmasına karşı çıkarak vatandaşlara 'Var biriktir TL’ni, ev al yahut araba; sömürgeci devletler gelmesin bu tarafa!' şeklinde sesleniyor.
Sağlık sorunlarına dikkat
Dört bin kimyasal ve altmış kanserojen madde içeren sigaranın yol açtığı sağlık sorunlarını da ele alan Kayıkçı, akciğer kanserinden kısırlığa kadar geniş bir sağlık bilançosunun altını çiziyor. Sigara bağımlılığının önlenmesinde sağlıklı bir yaşam mesajını şu şekilde aktarıyor:
'Sigara' var/'Nikotin', 'nasıl uzun yaşarım?'..
'Özenmemek/İçmemek': Budur asıl başarım!
Kayıkçı, tüm tiryakileri 'dumanlı esaretten' kurtulmaya ve paralarını kendi geleceklerine yatırmaya davet ediyor. Ayrıca, 'Sigarayı Boykot Destanı'nın afişlerini bastırarak vatandaşlara dağıtma amacıyla farkındalık yaratmaya çalıştığını belirtiyor.
GAZETECİ-YAZAR VE HALK ŞAİRİ ALİ KAYIKÇI, YAZDIĞI "SİGARAYI BOYKOT DESTANI" İLE HEM TÜTÜN ENDÜSTRİSİNİN EKONOMİK SÖMÜRÜSÜNÜ HEM DE SİGARANIN SAĞLIĞA YÖNELİK AĞIR TAHRİBATINI EDEBİ DİLLE ELEŞTİRDİ.
