Kütahya’daki bir camide restorasyon sırasında duvar boşluğunda bulunan yüzlerce yıllık kağıt parçaları, uzmanların titiz çalışmalarıyla birleştirilerek Osmanlı dönemine ait bir Mekke şehir planı olma ihtimaliyle sanat dünyasını heyecanlandırdı.
Kütahya’nın Parmakören Mahallesi’nde bulunan camide gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları, tarihe ışık tutan sürpriz bir keşfe sahne oldu. Yapının duvarında orijinal dokuya ait olmadığı anlaşılan bir taşın kaldırılmasıyla ortaya çıkan gizli boşluk, yüzyıllardır saklı kalan bir hazineyi barındırıyordu. Yaklaşık 300 parçaya bölünmüş halde bulunan kağıt eserler, büyük bir dikkatle toplanarak konservasyon işlemleri için Ankara’ya nakledildi.
Duvarın içinden çıkan gizemli parçalar
Restorasyon sürecini yakından takip eden Parmakören Mahallesi Muhtarı Mehmet Dinler, keşif anını şu sözlerle anlattı: "Ustalar duvar içindeki yabancı bir taşı çıkarınca derin bir oyukla karşılaştık. İçinden çıkan kağıtlar o kadar hassastı ki, profesör hocalarımızın gözetiminde parçaları sehpalar üzerine yayarak koruma altına aldık. Üzerinde nehir, bitki ve çeşitli figürlerin yer aldığı bu parçaların ne olduğunu ilk etapta anlamakta güçlük çektik."
Mikroskobik incelemelerle dijital eşleştirme
Ankara’daki Kağıt Konservasyon Laboratuvarı’na ulaştırılan eserler, uzman ekipler tarafından ileri düzey tekniklerle inceleniyor. Yıpranmış ve parçalanmış kağıtların fiziksel ve kimyasal stabilizasyonu sağlandıktan sonra, her bir parça mikroskobik incelemeler ve dijital eşleştirme yöntemleriyle bir araya getiriliyor. Uzmanlar, bu sürecin oldukça meşakkatli olduğunu ve büyük bir sabır gerektirdiğini belirtiyor.
Mekke’nin minyatür haritası olabilir
Yapılan ön değerlendirmeler, bu parçaların Osmanlı dönemine ait, kutsal toprakları ve Mekke’nin yerleşim düzenini gösteren bir minyatür şehir planı olduğunu işaret ediyor. Sanat tarihi ve İslam coğrafyası açısından büyük önem taşıyan bu eserin, restorasyon tamamlandığında Kütahya Müze Müdürlüğü’nde sergilenerek kültürel mirasa kazandırılması hedefleniyor.
Caminin geçmişine dair yeni ipuçları
Keşfin yapıldığı Parmakören Mahallesi Camisi’nin kökeni ise hala gizemini koruyor. Kayıtlarda 1840’lı yıllarda bir onarım geçirdiği bilinse de, yapının orijinal inşa tarihi tam olarak tespit edilebilmiş değil. Bazı araştırmacılar caminin Selçuklu dönemine kadar uzanabileceği görüşünü savunurken, bulunan bu tarihi dokümanın caminin gerçek yaşına dair akademik bir kanıt sunması bekleniyor. Anadolu’daki dini mimari içerisinde nadir rastlanan bu bulgu, hem bölge tarihi hem de Osmanlı kartografisi için yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
