Kütahya’da 18. yüzyıldan bu yana geleneği sürdürülen çinicilik sanatı, hem ustalar hem de yeni sanatçılar tarafından geleceğe taşınıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı çini sanatçısı Ali Kaya, Kütahya’nın çinicilikteki merkez konumunu vurgulayarak, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde yapılan birçok çalışmanın, Kütahya’nın bilgi ve deneyim havuzundan beslenmeye devam ettiğini belirtiyor.
Çinicilikte Kütahya'nın merkezi rolü
Kaya, Kütahya’nın çini sanatında köklü bir geçmişe sahip olduğunu ifade ederken, bu sanatın tarih boyunca gelenek haline geldiğini dile getiriyor. Bugün, başka illerde de çini üretimi ve atölye sayısının arttığını gözlemleyen Kaya, bu atölyelerin önemli bir kısmının sarf ve teknik malzemelerini Kütahya’dan sağladığını vurguluyor.
Diğer sektörlerle olan etkileşim
Kütahya, çinicilik alanındaki etkisini yalnızca kendi sınırlarıyla sınırlı tutmuyor. Farklı şehirlerdeki butik atölyeler, üretim süreçlerinde Kütahya'nın malzeme ve uzmanlığından yararlanıyor. Kaya, küçük atölyelerin Kütahya’dan bisküvi, boya ve desen temin etmenin yanı sıra, fırınlama süreçlerini de Kütahya'da gerçekleştirdiğini ifade ediyor. Bu durum, Kütahya’nın çinicilikteki güçlü konumunu açıkça ortaya koyuyor.
Geleneksel usta-çırak eğitiminde yenilikler
Çiniciliğin gelecekteki sürdürülebilirliğinde hem geleneksel usta-çırak sisteminin hem de akademik eğitimin birleşimi büyük bir öneme sahip. Ali Kaya, geçmişteki ustaların çıraklık ve kalfalık süreçlerinden geçerek mesleği öğrendiklerini belirtirken, günümüzde akademik eğitim ile bu süreçlerin desteklendiğini vurguluyor. Bu yeni yaklaşım, sanatçılara bilgi ve becerilerini geliştirmek için modern kaynaklara erişim sağlıyor.
Kaya ayrıca, Kütahya’nın çini eserlerinin geçmişten günümüze çok önemli değerler barındırdığını söylüyor. Bugün, yüzyıllık tecrübelerin sonucu olarak muazzam eserler üretildiği ifade ediliyor.
Kendi misyonu ve eğitim faaliyetleri
Kaya, çini sanatının geleceği için çeşitli kurslar düzenleyerek geleneksel sanatın yaşatılmasına katkıda bulunmaya çalışıyor. Eğitimlerde çark, dekorlama, model-kalıp, sırlama ve fırınlama gibi becerileri geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılıyor. Unutulmaya yüz tutmuş çinicilik mesleğini yaşatmanın önemine dikkat çeken Kaya, bu sanatın hem Kütahya hem de tüm kültürel miras açısından korunması gerektiğini ifade ediyor.
Kaya'nın öğrencileri arasından kendi atölyelerini açanlar ve farklı sektörlerde çalışanlar bulunuyor. Eğitim süreçlerinin sonunda, birçok öğrencisinin başarılı bir kariyer edinmesinin kendisi için bir gurur kaynağı olduğu ifade ediliyor.
Eğitim talepleri ve geleceğe taşınma süreci
Çini sanatına olan ilginin sadece Kütahya ile sınırlı olmadığını belirten Kaya, Türkiye'nin farklı bölgelerinden ve yurt dışından da eğitim talepleri alıyor. Katıldığı festivallerde, çinicilik eğitimi almak isteyen bireylerle karşılaşan Kaya, atölyesinde ve okul atölyelerinde eğitimler vermeye devam ediyor. Bu durum, çiniciliğin geleceğe taşınması için önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
Kaya, bu mesleği öğrenmek isteyen herkes için kapısının açık olduğunu vurgulayarak, çiniciliği gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarına devam edeceklerini sözlerine ekliyor.
ALİ KAYA
