Muş’un Malazgirt ilçesi, Anadolu’nun kaderini değiştiren 1071 Meydan Muharebesi’nin ve bölgenin köklü tarihinin somut kanıtlarına ev sahipliği yapmaya devam ediyor. 2020 yılından bu yana aralıksız sürdürülen yüzey araştırmaları ve İç Kale bölgesindeki arkeolojik kazılar, Anadolu tarihinin karanlıkta kalan noktalarına ışık tutuyor.
Arkeologlar, sanat tarihçileri, antropologlar ve tarihçilerden oluşan disiplinler arası uzman kadro, alan tespitinden laboratuvar belgelemesine kadar devasa bir alanda titiz bir mesai yürütüyor.

Savaş Alanından İç Kale’ye Geniş Çaplı Saha Araştırması
Kültür ve Turizm Bakanlığının himayesinde ve yürütücülüğünü Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Çevik ile Muş Alparslan Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ahmet Oğuzhan Karaçetin’in üstlendiği çalışmalarda kritik aşamalar kaydedildi.
İlçe merkezinin yanı sıra Harabesor, Örenşar, Kanlıdere, Afşin ve Ziyarettepe gibi geniş bir coğrafyayı kapsayan saha taramalarında, 1071’deki çatışmaların boyutunu gösteren ok, mızrak uçları ve askeri teçhizatlar tespit edildi. Bölgedeki Roma ve Bizans dönemlerine ait sikkeler ise Malazgirt’in sadece bir savaş alanı değil, aynı zamanda çağlar boyu stratejik bir merkez olduğunu kanıtlıyor.

İç Kale’de Yeni Yapılar, Arap Mezarlığı’nda Tarihi Keşifler
2025 yılıyla birlikte ivme kazanan "Tarihi Malazgirt Kenti Kazısı" kapsamında İç Kale girişinde daha önce bilinmeyen yeni bir mimari mekan açığa çıkarıldı. İlçeye 7,5 kilometre uzaklıktaki Afşin Mahallesi'nde yer alan ve Selçuklu Şehitliği olduğu değerlendirilen alan ile "Arap Mezarlığı" olarak adlandırılan tarihi Müslüman mezarlığında yürütülen çalışmalarda 7 mezar bilimsel yöntemlerle belgelendi.
Uzmanlar, Müslüman mezarlığında elde edilen verilerin Orta Çağ dönemindeki sosyo-kültürel ve dini dokuyu anlamak açısından eşsiz bilgiler sunduğunu vurguluyor.

2 Bini Aşkın Eser Müzede Sergilenmeyi Bekliyor
Proje süresince gün yüzüne çıkarılan yaklaşık 2 bin tarihi eser, yapımında son aşamaya gelinen modern kazı evinde muhafaza altına alınıyor. Tasnif ve restore işlemleri tamamlanan eserlerin önümüzdeki süreçte Malazgirt ve Muş Arkeoloji Müzesi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunulması hedefleniyor.
Yetkililer, Malazgirt’te yürütülen bu geniş kapsamlı çalışmanın yalnızca arkeolojik bir keşif olmadığını; geçmiş bilincini güçlendirerek bölgeyi önemli bir kültür ve turizm merkezine dönüştürmeyi amaçladığını belirtiyor. Kazıların önümüzdeki yıllarda da aynı kararlılıkla devam etmesi planlanıyor.