Sivas’ta boynuzlardan sanata dönüşüm
Sivas’ta, asırlardır özellikle tarak ve bıçak saplarında kullanılan manda ve koç boynuzları, modern dokunuşlarla buluşturularak tarak, kolye, küpe, kravat iğnesi ve tespih gibi çeşitli ürünlere dönüştürülmektedir.
Sivas kemiği: Tarih ve estetiğin buluşması
Geçmişi uzun yıllara dayanan ve dünyaca ünlü Sivas kemiği, bıçak sapı ve tarak yapımında bilinirken, artık farklı tasarımlarla da öne çıkmaktadır. Sivas Olgunlaşma Enstitüsü’nde geleneksel el sanatları, modern tasarımlar ile bir araya getirilerek yenilikçi ürünler üretiliyor. Üretim için çoğunlukla koç ve manda boynuzu kullanılırken, en az 3-4 yıl kurutulmuş olanlar tercih edilmektedir. Yeni kesilmiş boynuzlar sağlıklı bir ürün elde edilemediği için kullanılmamaktadır.
Ham halde atölyeye ulaşan boynuzlar, ilk olarak kesilerek kullanılacak ürün boyutuna küçültülmektedir. Ardından ısıtma ve presleme işlemlerine geçilmektedir. Isıtılan boynuz, ürüne yakın bir form elde etmek amacıyla düzleştirilmektedir. Düzleştirmenin ardından, yapılacak ürünün tasarımı kağıt üzerine çizilerek kemiğin üzerine yapıştırılmakta ve o forma göre kesim yapılmaktadır. Kesim işleminin ardından, son aşama olan parlatma işlemi gerçekleştirilerek ürün son haline getirilmektedir.
Estetik anlayışın evrimi
Konu hakkında bilgi veren Sivas Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Hüseyin Göçer, geçmişte kemiğin avcılık ve gücün sembolü olarak görüldüğünü belirtirken, zamanla bu anlayışın estetik ve sanat odaklı bir yapıya dönüştüğüne dikkat çekmiştir. Göçer, "Tarak, kolye, bıçak gibi ürünlerle estetik ve sanat ön plana çıktı. Burada aslında 'güzeli arama sanatı' ortaya çıkıyor. Ürünün en ham halinden başlayarak zarafet ve el işçiliğiyle son haline getiriyoruz" ifadelerini kullanmıştır.
Ürünlerin özellikleri ve tasarım süreci
Hüseyin Göçer, boynuzların özenle seçildiklerini vurgulayarak, "Kullanılan manda ve koç boynuzu, belirli işlemlerden geçirildikten sonra ürüne dönüşmektedir. İşlem aşamaları ve bekleme süreleri bizim için büyük önem taşımaktadır" demiştir. Atölyede genellikle tarak, kolye, küpe ve kravat iğnesi tasarlandığını belirten Göçer, ahşapla birlikte kemiğin uyumlu bir estetik sunduğuna da dikkat çekmiştir.
Artan ilgi ve olumlu geri dönüşler
Olumlu geri dönüşler aldıklarını ifade eden Göçer, Sivas bıçağı ve Sivas tarağının köklü geçmişine atıfta bulunarak, Sivas kemiğinin estetik ürünler açısından büyük bir değer taşıdığını dile getirmiştir. Bu bağlamda, Sivas kemiğinden yapılmış ürünlerin, özellikle tespihlerin, oldukça beğenildiği görülmektedir.
Manda ve koç boynuzları, usta ellerde takıya dönüşüyor
