İngiltere’nin en köklü ve görkemli yapılarından biri olan Blenheim Sarayı, akıllara durgunluk veren bir keşfe ev sahipliği yaptı. Sarayın göz alıcı bahçesinde yaklaşık iki yüz yıldır sıradan bir lale saksısı olarak kullanılan mermer bir panelin, aslında Roma İmparatorluğu dönemine ait paha biçilemez bir anıt mezar (lahit) parçası olduğu anlaşıldı. Nesiller boyu sadece estetik bir bahçe dekoru olarak görülen 1700 yıllık bu tarihi eser, arkeoloji dünyasında büyük bir şaşkınlık yarattı.
Göz Önündeki Saklı Tarih: Kimse Fark Etmedi
Blenheim Sarayı'nın titizlikle bakımı yapılan aristokratik bahçesinde, üzerinde rengarenk lalelerin boy gösterdiği mermer blok, yıllarca hem saray sakinlerinin hem de binlerce ziyaretçinin önünden geçip gittiği sıradan bir nesneydi. Bahçıvanların her mevsim içini toprakla doldurup çiçek ektiği bu mermer yapının üzerindeki ince işçilik ve kabartmalar, bugüne dek sadece "eski dönem tasarımları" olarak yorumlanmıştı. Ancak sarayı ziyaret eden keskin gözlü bir antikacının dikkati, iki asırlık bu büyük hatayı gün yüzüne çıkardı.
Bir Ziyaretçinin Dikkati Asırlık Gizemi Çözdü
Mermer panelin üzerindeki figürlerin modern bir taklit olamayacak kadar kusursuz ve karakteristik olduğunu fark eden uzman, durumu hemen saray yönetimine ve arkeologlara bildirdi. Yapılan detaylı laboratuvar incelemeleri ve karbon testleri, acı gerçeği ve muazzam keşfi eşzamanlı olarak ortaya koydu: Söz konusu mermer parça, Milattan Sonra 3. yüzyıla, yani Roma İmparatorluğu'nun ihtişamlı dönemlerine ait bir anıt mezarın yan cephesiydi.
Müzelik Eser Bahçe Dekoruna Nasıl Dönüştü?
Uzmanlar, tarihi eserin 19. yüzyılın başlarında, dönemin aristokratlarının çıktığı "Büyük Tur" (Grand Tour) adı verilen Avrupa gezilerinden biri sırasında İtalya'dan İngiltere'ye getirilmiş olabileceğini tahmin ediyor. O dönemde antik parçaları malikanelerin bahçelerinde dekoratif unsur olarak kullanma modasının kurbanı olan 1700 yıllık lahit parçası, zamanla gerçek kimliğini yitirerek bir saksıya dönüştü.
Üzerindeki toprak ve bitki kalıntılarından arındırılan paha biçilemez antik panel, koruma altına alınmak üzere ait olduğu bahçeden söküldü. Yetkililer, eserin restorasyon sürecinin ardından hak ettiği gibi bir müze kompleksinde sergileneceğini belirtirken, Blenheim Sarayı'nın bahçesinde benzer şekilde "gözden kaçmış" başka hazinelerin olup olmadığı ise şimdiden merak konusu oldu.
