Şehrin hafızasında derin izler bırakan 1869 yılındaki büyük yangın, bugün Samsun Müzesi’nde hazırlanan özel bir sergiyle yeniden gün yüzüne çıkarılıyor.
Samsun, 19. yüzyılın ikinci yarısında tarihinin en büyük yıkımlarından birini yaşadı. 3 Ağustos 1869 tarihinde Süleyman Paşa Medresesi’nde başlayan ve kısa sürede tüm şehri etkisi altına alan yangın, ardında büyük bir enkaz bıraktı. O dönemde yapıların tamamen ahşap olması ve müdahale imkanlarının oldukça kısıtlı bulunması, alevlerin kontrol altına alınmasını imkansız hale getirmişti.
Bir ihmalin bedeli ağır oldu
Tarihi kayıtlara göre felaket, medresede misafir olarak kalan bir kişinin dikkatsizliği sonucu tetiklendi. Alevler, bölgedeki dükkanlara ve evlere sıçrayarak hızla yayıldı. Özellikle petrol varillerinin bulunduğu bir mağazanın tutuşması, yangının şiddetini katlayarak şehrin merkezini adeta bir harabeye çevirdi.
Fransız Konsolosu’nun raporundaki acı tablo
O dönemde Samsun’da görev yapan Fransız Konsolosu, İstanbul’a gönderdiği resmi raporda yaşanan dehşeti gözler önüne serdi. Konsolos, pazar merkezinden yükselen çığlıklarla başlayan yangının, Kale Mahallesi’ni tamamen yuttuğunu ve yaklaşık 500 evin kül olduğunu detaylarıyla aktardı. Halkın yaşadığı büyük perişanlığı vurgulayan rapor, felaketin boyutlarını belgeleyen en önemli kaynaklardan biri olarak kabul ediliyor.
Müzede tarihsel canlandırma
Günümüzde Samsun Müzesi, bu acı olayı gelecek nesillere aktarmak amacıyla özel bir çalışma yürütüyor. Yangın anındaki çaresizliği ve halkın ilkel yöntemlerle söndürme çabalarını yansıtan minyatürler, ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekiyor. 157 yıl önce yaşanan bu büyük yıkım, müzedeki sergiler aracılığıyla şehrin kolektif hafızasında yaşamaya devam ediyor.
