Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülen çalışmalarda, ayakta duran genç bir erkeği tasvir eden devasa boyutta mermer bir heykel tespit edildi. İki büyük ana parça halinde çıkarılan ve ayak kısmı hariç büyük oranda bütünlüğünü koruyan eserin, MÖ 470-450 yıllarına dayandığı belirlendi.
Eserin yüzyıllar boyunca deforme olmadan günümüze ulaşmasının arkasında ise ilginç bir detay yatıyor. Roma Dönemi'nde sütunlu caddenin zemin döşemesinde "devşirme taş" olarak kullanılan heykel, yüzü aşağıya bakacak şekilde zemine yerleştirilmiş. Bu tesadüfi koruma yöntemi, heykeltıraşlık detaylarının ve yüz hatlarının yıpranmasını önleyerek eserin günümüze neredeyse ilk günkü tazeliğiyle ulaşmasını sağladı.
Eşi Benzeri Olmayan Giyim Detayı
İnsan boyutunu aşan 2,2 metrelik yapısıyla döneminin nadir örnekleri arasında gösterilen anıtsal heykel, görsel diliyle de arkeoloji dünyasını heyecanlandırdı. Yapılan ilk incelemelerde dik duruşu ve uzun saç model ölçüleriyle MÖ 6. yüzyıl sanatını anımsatan eser; anatomi ve yüz işçiliği bakımından Klasik Dönem'in erken safhalarına işaret ediyor.
Eseri asıl benzersiz kılan unsur ise üzerindeki kıyafet detayları oldu. Üst kısımda yer alan geleneksel himation ve chiton giysilerinin altında, yatay çizgilere sahip alışılmadık bir giysi formu tespit edildi. Ne Antik Yunan ne de dönemin diğer Anadolu örneklerinde rastlanmayan bu giyim tarzı, heykelin doğrudan yerel Lidya kültürünü ve görsel geleneklerini yansıttığını kanıtlıyor.
Heykelin sağ elinde bir tanrı veya tanrıçaya adak sunusu olarak tuttuğu değerlendirilen bir meyve figürü yer alıyor. Uzmanlar, bu meyvenin bereketi simgeleyen bir ayva olabileceği üzerinde duruyor.
Pers Başkentinin Seçkin Yaşamına Işık Tutacak
Sardes'in, Ahameniş Pers İmparatorluğu'nun batı eyalet başkenti olduğu döneme denk gelen bu heykel, Doğu ve Batı sentezinin en belirgin simgelerinden biri olarak kabul ediliyor. Ege'de yükselen Klasik Çağ sanat anlayışı ile Lidya'nın köklü geleneklerini harmanlayan eser, o dönem Sardes'inde yaşayan aristokrat ve seçkin sınıfın inanç dünyasına, statüsüne ve günlük giyim alışkanlıklarına dair kritik ipuçları barındırıyor.
Renkler Uzmanlarca İncelemeye Alınacak
Geçmişte bu tür mermer yapıların renkli boyalarla bezelendiği bilindiğinden, eserin yüzeyindeki mikroskobik boya izleri mercek altına alınacak. Heykelin üzerindeki kalın birikinti ve toprak katmanı, antik polikromi uzmanlarının katılımıyla yürütülecek hassas bir konservasyon süreciyle temizlenecek. Pigment izlerine zarar verilmeden yapılacak bu çalışmanın ardından eser, ait olduğu topraklarda, Manisa Müzesi'nde ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.
