Prof. Dr. Refik Arıkan danışmanlığında araştırmacı Mehmet Can Çetin tarafından hazırlanan çalışma, Osmanlı kronikleri, tahrir ve vakıf kayıtlarının didik didik edilmesiyle başladı. Arşiv belgelerindeki ipuçlarını saha gözlemleriyle birleştiren ekip, Söğüt'ün Dereboyu köyü yakınlarındaki yüksek bir noktada aranan kalenin izine ulaştı. Alanda yapılan incelemelerde kaleye ait arkeolojik kalıntılar da tespit edildi.
Stratejik Kesişme Noktası: Bilecik-Söğüt-Sakarya Hattı
Tespit edilen kalenin konumu, Osmanlı'nın neden bu bölgeye önem verdiğini kanıtlar nitelikte. Kale; Bilecik, Söğüt ve Sakarya Nehri hattını tamamen gözetleyebilen hakim bir noktada yer alıyor. Prof. Dr. Refik Arıkan, yapının sadece bir garnizon değil, İstanbul'dan gelen yolların kesiştiği ve sefer güzergâhlarının güvenliğini sağlayan kritik bir derbent olduğunu vurguladı.
Abbasilerden Osmanlıya El Değiştiren Miras
Araştırmacı Mehmet Can Çetin, kalenin tarihsel serüvenine dair önemli bilgiler paylaştı. Bölgenin Abbasi döneminden Bizans'a geçtiğini, Osman Gazi'nin ise 1300'lü yılların başında burayı fethederek Osmanlı topraklarına kattığını belirtti. Bu fetihle birlikte Bilecik çevresindeki Bizans askeri etkisinin tamamen kırıldığı ifade ediliyor.
Kuruluş Dönemi Tarihine Yeni Bir Işık
Uzmanlar, Söğüt Derbendi Kalesi'nin yerinin belirlenmesinin, Osmanlı Devleti'nin ilk yıllarındaki askeri ve idari örgütlenmeyi anlamak açısından devrim niteliğinde bir adım olduğunu belirtiyor. Bu keşif, bölgedeki erken dönem savunma hatlarının ve tarihi yolların haritasının yeniden çizilmesine olanak tanıyacak.
