İstanbul’un 19. yüzyıldan günümüze ulaşan ticari miraslarından Beyoğlu Perşembe Pazarı’ndaki Kuyumcu Han, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) bünyesindeki İBB Miras ekiplerinin yürüttüğü restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla kapılarını açtı. Uzun yıllar boyunca ticari faaliyetlerin ardından atıl ve metruk halde kalan dört katlı tarihî yapı, kapsamlı koruma ve canlandırma sürecinin ardından Şehir Araştırmaları Merkezi olarak kamusal yaşama kazandırıldı. Merkezin resmi açılışı; İBB Başkanvekili Nuri Aslan, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat ve çok sayıda davetlinin katılımıyla gerçekleştirildi.
Yeni işleviyle kentin çok katmanlı hafızasını kayıt altına almayı hedefleyen merkez; Tarih Vakfı, Tarihi Kentler Birliği, Türkiye Anıt Çevre Turizm Değerlerini Koruma Vakfı (TAÇ Vakfı) ile İBB Miras birimlerini ortak bir çalışma zemininde buluşturuyor. Yapı bünyesinde kurulan ve ilk etapta 2 bin 200 nadide yayını bir araya getiren ihtisas kütüphanesi, araştırmacılara ve kent tarihi uzmanlarına doğrudan arşiv desteği sunacak.
Galata'nın ticaret dokusu ve bilimsel restorasyon kriterleri
Galata ve Haliç kıyısındaki üretim havzasının önemli bir parçasını oluşturan Kuyumcu Han’daki restorasyon süreci 2022 yılında başlatıldı. Uygulama sürecinde, Venedik Tüzüğü gibi uluslararası koruma ilkelerine bağlı kalınarak yapının özgün mimarisini bozan betonarme eklentiler, niteliksiz son dönem müdahaleleri ve cephe kirlilikleri temizlendi. Taşıyıcı ahşap ve kâgir elemanlar geleneksel harç ve malzemelerle güçlendirilerek hanın 19. yüzyıl kentsel dokusu muhafaza edildi.
Tarihî yapı, araştırmacıların kent belgelerine erişebildiği, panel ve bilimsel sempozyumların düzenlenebileceği çok disiplinli bir buluşma noktası olarak hizmet verecek. İstanbul’un mimari ve sosyo-ekonomik evrimine dair saha verilerinin işleneceği araştırma birimleri, Perşembe Pazarı'nın asırlık ticaret geleneğini modern kent belleği çalışmalarıyla geleceğe taşıyacak.
