Antalya’nın Serik ilçesinde yer alan Aspendos Antik Kenti, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran tarihi bir keşfe ev sahipliği yaptı. Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen kazı çalışmalarında, Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait yaklaşık 1800 yıllık dev bir heykeltıraşlık eseri ortaya çıkarıldı. Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı’nda yer alan Anıtsal Kapı’nın yıkıntıları arasında bulunan 2,20 metre yüksekliğindeki mermer heykel grubu, antik kentin şifa ve sağlık kültürüne dair ezber bozan veriler sundu.
Antik Çağ’ın Tıp Sanatı Mermerde Hayat Buldu
Milattan sonra 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen eser, sadece sanatsal değeriyle değil, taşıdığı derin simgesel anlamlarla da dikkat çekiyor. Yüksek işçilik kalitesi ve dönemin karakteristik matkap teknikleriyle şekillendirilen heykel grubu, hastalık sürecinden tam iyileşmeye kadar uzanan safhaları bütüncül bir anlatımla gözler önüne seriyor.
Arkeolojik bulgular, söz konusu eserin kentin en prestijli kamusal alanlarından biri olan Anıtsal Kapı civarında sergilendiğini gösteriyor. Bu durum, sağlık kültünün ve Asklepios inancının Roma Dönemi Aspendos’unda sosyal ve törensel yaşamın merkezinde yer aldığını kanıtlıyor.
Tedaviden İyileşmeye Uzanan Bütüncül Bir Sembol
Heykel kompozisyonunun ana figürünü oluşturan tıp tanrısı Asklepios; gür saçlı, sakallı ve olgun bir erkek olarak tasvir edilmiş. Sol bacağına ağırlık verip sağ omzundan dökülen kumaş kıvrımlarını (himation) sol eliyle tutan figürün, günümüze ulaşmayan sağ elinde ise geleneksel yılanlı asasını taşıdığı anlaşılıyor.
Asklepios’un hemen sol ayağı dibinde yer alan ve oğlu Telesphoros’u simgeleyen çocuk figürü ise kompozisyonun en anlamlı tamamlayıcısı olarak öne çıkıyor. Vücudunu tamamen örten kapüşonlu giysisiyle sütun benzeri bir duruş sergileyen Telesphoros, antik inançta tedavinin başarıyla sonuçlanmasını, nekahet dönemini ve nihai şifayı temsil ediyor. Asklepios’un tedavi edici rolü ile Telesphoros’un iyileştirici gücünü aynı potada eriten bu nadide eser, Roma heykel sanatının estetik ve düşünsel derinliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
