Çanakkale sınırları içinde yer alan ve binlerce yıllık geçmişiyle insanlık tarihinin en önemli yerleşimlerinden biri sayılan Troya Antik Kenti, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran iki yeni keşfe ev sahipliği yaptı. Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında yürütülen 2026 yılı kazı çalışmalarında, kentin sanat ve sembolik yaşamına dair ezber bozan bulgulara ulaşıldı. Bölgede 160 yılı aşan kazı geçmişinde ilk defa bir müzik aleti gün yüzüne çıkarılırken, aynı çalışmalarda binlerce yıl öncesine ait insan biçimli bir idol başı da tespit edildi.
Arkaik Dönem’in Sesleri: 2 Bin 800 Yıllık Kemik Flüt
Arkaik Dönem yerleşim katmanında yürütülen hassas kazılar sırasında bulunan yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt, Troya’nın sesli kültürüne dair elde edilen ilk somut arkeolojik veri oldu. MÖ 750 ile 480 yılları arasına tarihlenen bu dönemde müzik, sadece sosyal hayatın değil, aynı zamanda dini ritüellerin ve kamusal törenlerin de merkezinde yer alıyordu. Özellikle Dionysos inancı ve ona bağlı ayinlerle ilişkilendirilen üflemeli çalgıların bir örneği olan bu eser, kafa kısmının korunmuş yapısıyla dönemin enstrüman imalatı ve kullanımı hakkında paha biçilmez ipuçları sunuyor. Organik yapısına rağmen günümüze kadar ulaşmayı başaran flüt, koruma altına alındı.
Kent Kapısında 4 Bin 500 Yıllık Sembolik Miras
Arkeologları heyecanlandıran bir diğer buluntu ise Troya II dönemine ait kent kapısı çevresinde gerçekleştirilen çalışmalarda ortaya çıkarıldı. Yaklaşık MÖ 2 bin 500 yılına tarihlenen insan biçimli idol başı, Erken Tunç Çağı Batı Anadolu dünyasının inanç ve sembolik yapısını anlamak açısından kritik bir role sahip. Anadolu ile Ege havzası arasındaki kültürel ve ticari etkileşimin zirveye ulaştığı Troya II evresine ait bu tipik figür, bölgedeki üretim geleneklerinin yanı sıra dönemin toplumsal örgütlenmesine de ışık tutuyor.
Bakan Ersoy: “Müzik Kültürüne İlişkin Doğrudan Kanıta Ulaştık”
Gelişmeyi kamuoyuyla paylaşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada keşiflerin önemine vurgu yaptı. Ersoy, "Bakanlığımızın izin ve destekleriyle Geleceğe Miras Projemiz kapsamında sürdürdüğümüz 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 2.800 yıllık kemik flüt ile 4.500 yıllık insan biçimli bir idol başını gün ışığına çıkardık. Arkaik Dönem’e ait kemik flüt, 160 yılı aşkın Troya kazıları tarihinde bugüne kadar bulunan ilk ve tek müzik aleti. Bu keşifle, Troya’daki müzik kültürüne ilişkin doğrudan bir arkeolojik kanıta ulaştık. Troya II kent kapısı çevresinde bulunan idol başıyla da Erken Tunç Çağı’nın sembolik dünyasını ve Batı Anadolu’daki kültürel etkileşimleri anlamamıza katkı sağlayacak yeni bir eseri günümüze kazandırdık," ifadelerini kullandı.
On Katmanlı Kentte Tarih Yeniden Canlanıyor
MÖ 3. binyıldan MS 13. yüzyıla kadar kesintisiz yaşam izleri barındıran Troya, toplamda on ana katmandan oluşan çok katmanlı yapısıyla biliniyor. MÖ 12. yüzyıl sonlarındaki büyük yıkımın ardından yaşanan sessizlik dönemini takip eden MÖ 8. yüzyıldan itibaren, Homeros destanlarının da etkisiyle yeniden kutsal bir merkeze dönüşen kent, her yeni kazı sezonunda geçmişin gizemlerini sunmaya devam ediyor. Son bulunan iki eser, kentin sadece savaşlar ve destanlarla değil, aynı zamanda zengin bir sanat, müzik ve inanç iklimiyle var olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Bilimsel yöntemlerle koruma altına alınan buluntular, detaylı incelemelerin ardından gelecek kuşaklara aktarılmak üzere müze koleksiyonlarındaki yerini alacak.
