Türkiye’nin uluslararası arenadaki en büyük yumuşak güç unsurlarından biri olan dizi sektörü, küresel rekabette elini güçlendirecek yepyeni bir destek modeline kavuştu. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sinema Genel Müdürlüğü ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) iş birliğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda, dizi film desteklerine ilişkin mevzuatta köklü reformlara imza atıldı.
Bugün 170 ülkede yaklaşık 1 milyar kişiye ulaşarak Türkiye’nin tarihini, turizm potansiyelini, mutfağını ve Türkçeyi dünya evlerine taşıyan yapımlar, güncellenen teşvik sistemiyle çok daha dinamik bir yapıya kavuşacak. Yeni düzenleme, uluslararası başarı yakalamış projelerin önünü açmayı hedefliyor.
Sezon Şartı Tarih Oldu: "Bölüm Bazlı" Esnek Modele Geçildi
Yeni yönetmeliğin getirdiği en radikal değişikliklerden biri, destek sisteminin artık daha esnek ve hızlı işleyen bölüm bazlı model üzerine kurulması oldu. Eski sistemde yer alan "yurt dışında en az bir sezon yayımlanmış olma" şartı tamamen kaldırılarak sektörün finansal hareket kabiliyeti artırıldı.
Buna karşın, küresel başarı odağının korunması amacıyla yapımların en az üç kıtada ve 10 farklı ülkede izleyiciyle buluşmuş olma kriteri muhafaza edildi. Böylece uluslararası etki gücü yüksek olan projeler, bürokratik süreçlerin tamamlanmasını beklemeden çok daha hızlı şekilde fonlanabilecek.
Birden Fazla Projeye Destek ve Doğrudan Ödeme
Sektörün talepleri doğrultusunda şekillendirilen yeni mevzuat, başarılı yapım şirketlerine aynı mali yıl içerisinde birden fazla projesi için destek alabilme kapısını araladı. Bu sayede küresel pazarda rüştünü ispatlamış üreticiler, farklı projeleri için de devlet desteğinden yararlanabilecek.
Ayrıca yeni dönemde teşvikler, Türkiye’nin tanıtım misyonunu üstlenen yerli dizilerin yurt dışındaki umuma iletim hakkını elinde bulunduran doğrudan hak sahiplerine ödenecek.
Destek İçin "3 Yıl" ve "Reyting" Kriteri
Yönetmelikle birlikte desteklenecek projelerin güncel olması şartı da yasal zemine oturtuldu. Buna göre; başvuruda bulunulan her bir dizi bölümünün, başvuru tarihinden geriye dönük en fazla üç yıl içinde Türkiye’de kablo, uydu ya da karasal yayın yapan bir televizyon kanalında ilk gösterimini yapmış olması gerekecek.
Teşvik alacak projeleri belirleyecek olan kamu, sektör ve akademi temsilcilerinden oluşan ihtisas komisyonu, değerlendirme sürecinde şu kritik kriterleri esas alacak:
Yapımın milli kültürün ve Türkiye'nin tanıtımına sunduğu katkı,
Türkçenin küresel ölçekte yaygınlaşmasındaki rolü,
Dizinin ihraç edildiği ülke sayısı ve Türkiye'nin stratejik turizm pazarlarıyla olan uyumu,
Televizyon yayınlarındaki reyting performansı ile dijital platformlardaki izlenme ve erişim istatistikleri.
Dijital Dönüşüm ve Kamu Kaynaklarında Sıkı Mali Disiplin
Yeni düzenleme sadece destek vermekle kalmıyor, aynı zamanda başvuru süreçlerini tamamen dijitalleştirerek uygulamada yaşanan duraksamaları ve zaman kayıplarını da ortadan kaldırıyor. Belirlenen takvimler dahilinde evraklarını sunan üreticiler, etkin ve şeffaf bir başvuru sürecinden faydalanacak.
