Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türk düşünce hayatının öncülerinden Ziya Gökalp’in doğumunun 150. yılı dolayısıyla hazırlanan “Millî Kütüphane Hazineleri: Ziya Gökalp Sergisi ve Paneli” programına katıldı. Millî Kütüphane Sergi Salonu’nda düzenlenen açılışta konuşan Ersoy, Gökalp’in fikirleri, telif eserleri ve sosyolojik tahlilleriyle Cumhuriyet’in devlet felsefesi ile kurucu ülküsünün şekillenmesinde belirleyici bir rol üstlendiğini vurguladı. Tarihin akışını değiştiren kriz dönemlerinde milletlere yol gösteren düşünürlerin hafıza taşıyıcısı olduğunu belirten Bakan Ersoy, bu mirasın yeni nesillere eksiksiz aktarılmasının kurumsal bir sorumluluk olduğunu ifade etti.
Cumhuriyet'in fikir mimarisi ve beş Türk lehçesinde yayımlanan külliyat
Bakan Ersoy, Ziya Gökalp’in millî kültür ile çağdaşlaşma arasında kurduğu dengenin Cumhuriyet modernleşmesinin temel referans noktası haline geldiğini belirtti. Gökalp’in Türk milletinin dil, kimlik, eğitim ve medeniyet vizyonunu sistemleştirdiğini kaydeden Ersoy, düşünürün 150. doğum yılı etkinlikleri kapsamında önemli adımlar atıldığını hatırlattı. Bu doğrultuda Gökalp’in temel teorik metinlerinden biri olan “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” eseri; Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmayla Özbek, Kazak, Azerbaycan, Kırgız ve Türkmen Türkçesi olmak üzere beş ayrı lehçede yayımlanarak tüm Türk dünyasının erişimine sunuldu.
Türkiye'de sosyoloji kürsüsünün kurucusu kabul edilen Ziya Gökalp, 1914 yılında İstanbul Darülfünunu bünyesinde İçtimaiyat Darülmesaisi'ni kurarak Türkiye'deki ilk bağımsız akademik sosyoloji araştırmalarını başlatmıştı. Cumhuriyet döneminde oluşturulan Harf Devrimi ve Türk Tarih Tezi gibi yapısal kültür reformları, Gökalp'in "Halka Doğru" ilkesi ve millî hars (kültür) ile evrensel medeniyet ayrımına dayanan kuramsal çerçevesinden doğrudan beslendi.
Beş tematik salonda ilk baskılar, arşiv belgeleri ve 80 yıllık miras
Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan sergi, Millî Kütüphane arşivlerinden derlenen beş ana bölümden oluşuyor. Ziyaretçiler; "Ziya Gökalp'in Hayatı", "Eserleri ve Fikrî Dünyası", "Türk Siyasi Hayatına Etkileri ve İdari Görevleri", "Düşünce Dünyamıza Yansımaları ve Hakkında Yazılanlar" ile "Ziya Gökalp Haberleri" salonlarında dönemin düşünce iklimini doğrudan inceleme fırsatı buluyor.
Koleksiyonda Gökalp’in el yazmaları, ilk baskı kitapları, dönemin basınına yansıyan makaleleri, çocuk edebiyatına katkı sunan metinleri, resmî yazışmaları, fotoğrafları, posta pulları ve kartpostalları yer alıyor. Açılan sergi, kuruluşunun 80. yılını kutlayan Millî Kütüphane'nin nadide koleksiyonlarını kamuoyuyla buluşturmayı hedefleyen “Millî Kütüphane Hazineleri” projesinin temel halkasını oluşturuyor. Türk düşünce tarihine ilgi duyan tüm vatandaşlar, Millî Kütüphane Sergi Salonu'ndaki koleksiyonu yerinde ziyaret edebilecek.
