76. Berlin Film Festivali, Türk sineması adına unutulmaz bir başarıya sahne oldu. Berlinale 2026’da festivalin en prestijli ödülü olan Altın Ayı, Türk asıllı Alman yönetmen İlker Çatak’ın Sarı Zarflar (Yellow Letters) filmine verildi. Jüri başkanlığını dünyaca ünlü yönetmen Wim Wenders’ın yaptığı festivalde karar oybirliğiyle alındı.
2010 yılında Semih Kaplanoğlu’nun “Bal” filmiyle kazanılan Altın Ayı’dan sonra geçen 16 yılın ardından ödül yeniden bir Türk yönetmene gelmiş oldu. Aynı gecede Emin Alper’in Kurtuluş filmi de Gümüş Ayı Jüri Büyük Ödülü’nü kazanarak çifte başarıya imza attı.
İlker Çatak kimdir, kaç yaşında ve nereli?
Altın Ayı ödülünü kazanan İlker Çatak, 11 Ocak 1984’te Berlin’de doğdu. Türk kökenli bir aileye sahip olan Çatak, eğitim hayatını Almanya ve Türkiye arasında sürdürdü. Lise öğrenimini İstanbul’da tamamladıktan sonra sinema eğitimi için yeniden Berlin’e döndü.
Dekra Hochschule für Medien’de film yönetimi eğitimi alan Çatak, mezuniyet tezini Nuri Bilge Ceylan üzerine yazdı. 2012’de Hamburg Media School’da yüksek lisansa başladı. Burada çektiği “Sadakat (Wo wir sind)” adlı filmi, Max Ophüls Ödülü’nü kazandı ve Altın Öğrenci Oscar’ına layık görüldü.
Uluslararası festivallerde adını duyuran yönetmen, 2023 yapımı “Das Lehrerzimmer (Öğretmenler Odası)” filmiyle Berlin’de büyük ses getirdi ve Almanya’nın Oscar adayı oldu.
Sarı Zarflar filmi ne anlatıyor, konusu ne?
Sarı Zarflar, totaliter bir atmosferde hayatta kalmaya çalışan bir ailenin dramatik hikâyesini merkezine alıyor. Film, “Berlin as Ankara” ifadesiyle açılarak politik göndermesini daha ilk dakikada ortaya koyuyor.
Hikâyenin merkezinde Berlin’de yaşayan tiyatro sanatçısı bir çift bulunuyor. Derya (Özgü Namal) ve oyun yazarı eşi Aziz (Tansu Biçer), sahneledikleri direniş temalı performans sonrası devletin üst düzey bir yetkilisinin hedefi haline geliyor. Bu olaydan sonra çift işlerini, evlerini ve sosyal çevrelerini kaybediyor.
13 yaşındaki kızları Ezgi ile birlikte ayakta kalmaya çalışan aile, idealleri ile güvenlik kaygıları arasında sıkışıyor. Film, birey ile otorite arasındaki gerilimi ve ahlaki ikilemleri güçlü bir dramatik dille işliyor.
Sarı Zarflar oyuncuları kimler, çekimler nerede yapıldı?
Filmin başrollerinde Özgü Namal ve Tansu Biçer yer alıyor. Genç oyuncu kadrosu da hikâyeye güçlü bir katkı sunuyor. Çekimler Berlin ve Hamburg’da gerçekleştirildi.
Özgü Namal, performansıyla Gümüş Ayı En İyi Oyuncu kategorisine aday gösterildi. Festival söyleşilerinde oyuncu kadrosu ile yönetmen arasındaki yaratıcı uyumun filmin başarısında belirleyici olduğu vurgulandı.
İlker Çatak’ın filmleri neler?
İlker Çatak’ın filmografisi uluslararası başarılarla dikkat çekiyor:
Es war einmal Indianerland (2016)
Es gilt das gesprochene Wort (2019)
Räuberhände (2021)
Das Lehrerzimmer (2023)
Sarı Zarflar (2026)
Filmlerinde genellikle bireyin sistemle çatışmasını, ahlaki sorgulamaları ve toplumsal baskıyı merkeze alan yönetmen, Sarı Zarflar ile bu temayı daha politik ve evrensel bir düzleme taşıdı.
Emin Alper Kurtuluş ile hangi ödülü aldı?
Berlinale 2026’da bir diğer önemli başarı ise Emin Alper’den geldi. Yönetmenin Kurtuluş filmi, festivalin ikinci büyük ödülü olan Gümüş Ayı Jüri Büyük Ödülü’nü kazandı.
Batman ve Mardin’de çekilen filmde Caner Cindoruk, Berkay Ateş, Feyyaz Duman ve Naz Göktan başrolleri paylaşıyor. Bu sonuçla Berlin Film Festivali tarihinde nadir görülen bir tablo ortaya çıktı: En büyük iki ödül aynı yıl Türk yönetmenlere gitti.
Altın Ayı’nın Türk sineması için önemi ne?
Altın Ayı, dünya sinemasının en prestijli ödüllerinden biri olarak kabul ediliyor. Türkiye, bu ödülü ilk kez 1964’te Metin Erksan’ın “Susuz Yaz” filmiyle kazanmıştı. 2010’da Semih Kaplanoğlu’nun “Bal” filmiyle gelen başarıdan sonra 16 yıllık bekleyiş İlker Çatak ile sona erdi.
Berlinale 2026’da yaşanan çifte zafer, Türk sinemasının uluslararası alandaki konumunu yeniden güçlendirdi. İlker Çatak’ın Sarı Zarflar filmiyle kazandığı Altın Ayı ve Emin Alper’in Kurtuluş ile aldığı Gümüş Ayı, festival tarihine geçen bir gece olarak kayıtlara geçti.
