İran’da yaptığı son çağrıyla yeniden dünya gündemine oturan Rıza Pehlevî, hem siyasi çıkışları hem de özel hayatına dair sorularla arama motorlarında en çok araştırılan isimlerden biri oldu. İran’daki mevcut yönetime yönelik sert ifadeleri ve orduya yaptığı dikkat çekici çağrı, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Peki Rıza Pehlevî kimdir, kaç yaşında, aslen nereli ve İran halkına ne mesaj verdi? Ali Hamaney hakkında ne dedi? İşte merak edilen tüm detaylar…
Rıza Pehlevî Kimdir, Aslen Nereli ve Kaç Yaşında?
Rıza Pehlevî, İran’ın son Şahı Muhammed Rıza Pehlevî ile Şahbanu Farah Diba’nın en büyük oğludur. Pehlevî Hanedanı’nın veliahtı olarak 1967 yılında resmen ilan edildi. 1979 İran Devrimi ile birlikte monarşinin sona ermesinin ardından ailesiyle birlikte ülkeyi terk etmek zorunda kaldı.
31 Ekim 1960’ta Tahran’da doğan Pehlevî, 2026 yılı itibarıyla 65 yaşında. İran kökenli olan ve hanedan geçmişiyle bilinen Rıza Pehlevî, kimliğini hem modern İran vizyonu hem de ülkenin tarihsel mirası üzerinden tanımlıyor.
Devrim sonrası sürgün hayatını ABD’de sürdüren Pehlevî, uzun yıllardır İran İslam Cumhuriyeti yönetimine karşı muhalif bir figür olarak öne çıkıyor.
Rıza Pehlevî’nin Eğitim ve Askerî Geçmişi Nedir?
Çocukluk yıllarını sarayda geçiren Rıza Pehlevî, küçük yaşlardan itibaren veliaht olarak yetiştirildi. Pilotluk eğitimi alan Pehlevî’nin 11 yaşında ilk solo uçuşunu gerçekleştirdiği biliniyor. İran İmparatorluk Hava Kuvvetleri’nde subay adayı olarak görev yaptı.
1978 yılında pilotluk eğitimi için ABD’deki Reese Hava Üssü’ne gönderildi. Akademik eğitimini ise ABD ve Mısır’da sürdürdü. Williams College ve Kahire Amerikan Üniversitesi’nde siyaset bilimi eğitimi aldı. 1985 yılında Güney Kaliforniya Üniversitesi’nden lisans derecesiyle mezun oldu.
Farsça’nın yanı sıra İngilizce ve Fransızca konuşabilen Pehlevî, uluslararası platformlarda aktif şekilde temas yürütüyor.
Rıza Pehlevî İran Halkına Ne Mesaj Verdi, Ali Hamaney Hakkında Ne Dedi?
Rıza Pehlevî’nin son açıklamaları, özellikle İran’daki mevcut yönetimi hedef alan ifadeleri nedeniyle gündeme damga vurdu. İran’ın dini lideri Ali Hamaney’i sert sözlerle eleştiren Pehlevî, Hamaney’i “çağımızın kana susamış despotu” olarak nitelendirdi.
Yaptığı açıklamada mevcut sistemin son aşamasına geldiğini savunan Pehlevî, “Bu bir devrin sonu. Sistem çok yakında tarihin çöplüğüne atılacak” ifadelerini kullandı.
En dikkat çekici çağrısı ise İran ordusu ve güvenlik güçlerine yönelik oldu. Pehlevî, askeri yetkililere seslenerek “Bu, millete katılmak ve İran’ın özgür geleceğine geçişi sağlamak için son fırsatınızdır” dedi.
Bu sözler hem İran içinde hem de uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Rıza Pehlevî Ne Savunuyor? Siyasi Görüşleri Neler?
Sürgünde siyasi faaliyetlerini sürdüren Rıza Pehlevî, İran’da laik ve demokratik bir sistem kurulması gerektiğini savunuyor. Din ile devlet işlerinin ayrıldığı bir yönetim modelini desteklediğini belirtiyor.
Serbest seçimler, insan hakları ve hukukun üstünlüğü vurgusu yapan Pehlevî, yönetim biçiminin referandum yoluyla halk tarafından belirlenmesi gerektiğini ifade ediyor. 2013 yılında kurulan İran Millî Konseyi’nin kurucuları arasında yer aldı.
Olası bir rejim değişikliğinde doğrudan siyasi makam talep etmeyeceğini, kararın tamamen İran halkına bırakılması gerektiğini sık sık dile getiriyor.
Rıza Pehlevî Eşi ve Çocukları Kimler?
Rıza Pehlevî’nin özel hayatı da merak edilen başlıklar arasında yer alıyor. Pehlevî, 12 Haziran 1986 tarihinde Yasmine Etemad-Amini ile evlendi.
Çiftin üç kızı bulunuyor:
Nur (1992 doğumlu)
İman (1993 doğumlu)
Farah (2004 doğumlu)
Ailesiyle birlikte ABD’de yaşayan Pehlevî, Şii Müslüman inancına bağlı olduğunu ifade ediyor. Bununla birlikte İran’ın tarihsel ve kültürel mirası kapsamında Zerdüşt geleneğine de zaman zaman vurgu yapıyor.
Sürgün Süreci ve Uluslararası Temasları
1979’daki devrim sonrası sürgüne giden Pehlevî ailesi, farklı ülkelerde yaşadıktan sonra ABD’ye yerleşti. 1980 yılında babasının vefatının ardından kendisini sembolik olarak II. Rıza Şah ilan etti. Ancak İran’da herhangi bir resmî yetkisi bulunmuyor.
ABD ve bazı Batı ülkelerinde diplomatik temaslarda bulunan Pehlevî, sürgündeki muhalif gruplarla ilişkisini sürdürüyor. İran’daki demokratik hareketlere açık destek çağrıları yapıyor.
Son yıllarda İran’da yaşanan protestolar sırasında sosyal medya ve uluslararası platformlar üzerinden yaptığı açıklamalarla dikkat çekti. Bazı kamuoyu yoklamalarında, geçiş dönemi liderliği konusunda destek gördüğüne dair veriler de kamuoyuna yansıdı.
