Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte en çok merak edilen dini konuların başında “Diş fırçalamak orucu bozar mı?” sorusu geliyor. Günlük ağız ve diş bakımını ihmal etmek istemeyen oruçlu vatandaşlar, diş fırçalamanın oruca etkisini araştırıyor. Fıkıh kaynakları ve din âlimlerinin görüşleri ise bu konuda net ancak dikkat edilmesi gereken bazı önemli ayrıntılar bulunuyor.
Özellikle diş macunu kullanımı, suyun boğaza kaçma ihtimali ve oruçlu iken ağız temizliği konusu, Ramazan boyunca sıkça gündeme geliyor.
Diş fırçalamak orucu bozar mı?
Fıkıh kaynaklarına göre boğaza su veya yabancı bir madde kaçmadığı sürece diş fırçalamak orucu bozmaz. Ağız çalkalamak nasıl tek başına orucu bozan bir fiil değilse, diş fırçalamak da aynı hüküm kapsamındadır.
Bu konuya ilişkin klasik fıkıh eserlerinden el-Fetâva’l-Hindiyye’de (1/202) açık bir hüküm yer alır. Buna göre, ağızda kalan su veya temizleme işlemi yutulmadığı müddetçe oruç geçerliliğini korur.
Diş macunu kullanmak orucu bozar mı?
Asıl tartışma konusu, diş fırçalamaktan ziyade diş macunu kullanımıdır. Diş macunları tatlı, aromalı ve köpüren yapıda olduğu için boğaza kaçma ihtimali daha yüksektir.
Fıkıh âlimlerine göre:
Diş macunu boğaza kaçarsa oruç bozulur.
Macunun tadı veya zerresi yutulursa oruç geçersiz olur.
Sadece ağızda bulunup tamamen dışarı atılması hâlinde oruç bozulmaz; ancak risk yüksektir.
Bu nedenle pek çok din âlimi, oruçluyken macunla diş fırçalamayı mekruh olarak değerlendirmektedir.
Oruçluyken ağız çalkalamak orucu bozar mı?
Ağız çalkalamak, fıkıh kaynaklarında açıkça ele alınan bir konudur. Boğaza su kaçmadığı sürece ağız çalkalamak orucu bozmaz. Ancak aşırıya kaçmak, gargara yapmak veya suyu genze kadar çekmek sakıncalı görülür.
Bu nedenle oruçluyken ağız temizliği yapılacaksa ölçülü davranılması gerektiği özellikle vurgulanır.
Misvak kullanmak orucu bozar mı?
İslam âlimlerinin büyük çoğunluğuna göre misvak kullanmak orucu bozmaz. Hatta Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) oruçlu iken misvak kullandığına dair rivayetler bulunduğu için, misvak Ramazan’da ağız temizliği için en güvenli yöntemlerden biri olarak kabul edilir.
Macunsuz diş fırçası da, misvak hükmüne yakın görülmekte ve boğaza bir şey kaçmadığı sürece orucu bozmadığı ifade edilmektedir.
Diyanet bu konuda ne diyor?
Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer bir görüşü benimser. Diyanet’e göre:
Boğaza su veya macun kaçmadıkça diş fırçalamak orucu bozmaz.
Ancak macunlu fırçalamanın risk taşıdığı belirtilir.
İmsaktan önce veya iftardan sonra diş fırçalamanın daha uygun olduğu vurgulanır.
Bu açıklamalar, klasik fıkıh kaynaklarıyla da örtüşmektedir.
En güvenli yöntem hangisi?
Uzman görüşleri ve dini kaynaklar dikkate alındığında, oruçlu kişiler için en güvenli yöntemler şunlardır:
Dişleri imsaktan önce veya iftardan sonra fırçalamak
Oruçluyken fırçalanacaksa macun kullanmamak
Misvak tercih etmek
Ağız çalkalarken suyu boğaza kaçırmamaya özen göstermek
Bu yöntemlerle hem ağız hijyeni sağlanabilir hem de orucun geçerliliği konusunda şüphe oluşmaz.
Diş fırçalamak orucu bozar mı sorusu neden bu kadar merak ediliyor?
Günümüzde ağız ve diş sağlığına verilen önem arttıkça, Ramazan ayında da bu alışkanlığın sürdürülüp sürdürülemeyeceği sıkça sorgulanıyor. Özellikle çalışanlar ve gün boyu insanlarla iletişim hâlinde olanlar, ağız temizliği konusunda tereddüt yaşayabiliyor.
