Ramazan ayının gelmesiyle birlikte oruç ibadetine dair merak edilen sorular yeniden gündeme taşındı. Günlük hayatta sıkça karşılaşılan sağlık uygulamalarının oruca etkisi, özellikle kan vermek, kan aldırmak, kan tahlili yaptırmak, diş kanaması yaşamak, aşı olmak, iğne yaptırmak ve ezan okunurken su içmek gibi durumlar üzerinden araştırılıyor. Diyanet kaynakları ve İslam âlimlerinin görüşleri, bu konularda en çok başvurulan referanslar arasında yer alıyor. Peki hangi durum orucu bozar, hangisi bozmaz?
Kan vermek ve kan aldırmak orucu bozar mı? Diyanet ne diyor?
Ramazan’da en sık yöneltilen sorulardan biri kan vermek ve kan aldırmak orucu bozar mı sorusu oluyor. İslam hukukunda bu meseleye dair farklı rivayetler bulunsa da, çoğunluk görüşü kan vermenin orucu bozmadığı yönünde.
Hz. Peygamber’den (s.a.s.) “Hacamat yapanın ve yaptıranın orucu bozulur” şeklinde bir rivayet aktarılmıştır. Ancak başka rivayetlerde Resûlullah’ın oruçlu iken hacamat yaptırdığı da belirtilir. Bu iki rivayeti birlikte değerlendiren birçok İslam âlimi, kan vermenin doğrudan orucu bozmadığı sonucuna varmıştır.
Diyanet kaynaklarında da Ramazan’da oruçlu iken kan veren kişinin orucunun bozulmayacağı ifade edilir. Çünkü bu işlem, vücuda besleyici bir madde alınmasını içermez. Ancak vücuda dışarıdan kan verilmesi, yani kan nakli yapılması, beslenme kapsamına girdiği için orucu bozar ve kazasını gerektirir.
Kan tahlili yaptırmak orucu bozar mı?
Sağlık kontrolleri sırasında yapılan kan tahlili, özellikle çalışanlar ve hastalar tarafından sıkça araştırılıyor. Kan tahlili yaptırmak, vücuttan bir miktar kan alınması anlamına gelir. Bu işlem sırasında vücuda besin ya da sıvı takviyesi yapılmaz.
Fıkhi değerlendirmelere göre kan tahlili orucu bozmaz. Çünkü orucu bozan temel unsurlar; yemek, içmek veya bunların kapsamına giren besleyici işlemlerdir. Kan alma işlemi, vücuttan sıvı çıkışı olsa da, beslenme anlamı taşımadığı için orucun geçerliliğini etkilemez.
Diş kanaması orucu bozar mı?
Ramazan’da en çok merak edilen başlıklardan biri de diş kanaması orucu bozar mı sorusu oluyor. Gün içinde diş eti kanaması yaşayan birçok kişi, orucunun zarar görüp görmediğini araştırıyor.
Diş kanaması tek başına orucu bozmaz. Ancak çıkan kanın tükürükle karışıp yutulması durumunda ölçü önem kazanır. Eğer kan, tükürüğe eşit ya da ondan fazla miktardaysa ve bilerek yutulursa oruç bozulur, kazası gerekir. Daha az miktardaki ve istem dışı yutulan kan ise dikkate alınmaz.
Bu nedenle ağız içindeki kanamanın mümkün olduğunca dışarı atılması tavsiye edilir.
Aşı olmak ve iğne yaptırmak orucu bozar mı?
Aşı olmak ve iğne yaptırmak orucu bozar mı sorusu, özellikle kronik rahatsızlığı bulunan kişiler için önem taşıyor. Oruç; yemek, içmek ve cinsel ilişki gibi fiillerle bozulur. Bu kapsamda besin değeri taşımayan aşılar orucu bozmaz.
Tedavi amacıyla yapılan ve besleyici özelliği bulunmayan iğneler de orucu geçersiz kılmaz. Ancak vitamin iğneleri, gıda takviyeleri ve serum gibi besin içerikli uygulamalar orucu bozar. Aynı şekilde damardan kan verilmesi de beslenme kapsamına girdiği için orucun kazasını gerektirir.
Uzmanlar, imkânı olanların iğnelerini iftardan sonra yaptırmalarını öneriyor. Fakat sağlık açısından erteleme imkânı bulunmayan kişiler, tedavilerini sürdürerek oruçlarını daha sonra kaza edebilir.
Ezan okunurken su içmek orucu bozar mı? Diyanet açıklaması
İmsak vaktinin girmesiyle birlikte yeme içme sona erer. Sabah ezanı okunurken su içmek konusu ise her yıl yeniden tartışma yaratıyor. Burada belirleyici olan, imsak vaktinin girip girmediğidir.
Diyanet’in açıklamalarına göre imsak vakti girdiği anda yeme ve içmeye son verilmelidir. Eğer kişi ezan okunurken, imsak vaktinin başladığını bilerek su içmeye devam ederse orucu bozulur ve kaza gerekir. Ancak vakti bilmeden veya ezanın henüz imsak vaktini temsil etmediği bir durumda içilen su, farklı değerlendirilir.
Bu nedenle sahurda temkinli davranmak ve imsak saatine dikkat etmek büyük önem taşır.
