Esra Kazancıbaşı Öztekin
Hasta ve hasta yakını olarak bu sohbeti gerçekleştirdiğimiz için eş olma durumu tam tersine avantaja dönüştü diyebilirim.
Rasim’e 14 yıl önce kalp yetersizliği tanısı kondu. 2009 yılı ise hayatımızda bir dönüm noktasıydı. Kalp yetmezliğinin ileri evreye atak yaptığı o günlerde, neredeyse 2,5 ay hastanede yattı. Bu günlerin çoğu da yoğun bakım servisinde geçti. O süreçte kalp yetmezliğine bağlı ödem nedeniyle ciddi nefes darlıkları yaşıyordu. Vücudundan özel bir yöntemle tam 22 kilo su çekildi. O süreçte üç beş adım atıp tuvalete gitmekte bile zorlanıyordu. İşte böyle zorlu günlerde hastanın da, hasta yakının da moralli olması son derece önemli. Biz hastalığı düşünmek, konuşmak, bunu başımıza gelmiş bir talihsizlik olarak nitelendirmek yerine, hep hayallere odaklandık. Hastanedeyken imgeleme yoluyla sağlıklı günlerde yapmak istediklerimizin hayalini kurduk. Kendimizi çok sevdiğim Cunda'daki evimizin bahçesinde hayal ettik. Ben bu hayalimizi seslendirdim; birlikte gözümüzde canlandırma yaptık. Ve sonuçta da şükürler olsun ki, doktorların da yerinde müdahaleleri ve doğru tedavileriyle hastanede çektiğimiz hayal filmimiz vizyona girdi. Ve sizler, Rasim Öztekin’i milyonların beğeniyle seyrettiği Geniş Aile ve Seksenler dizisinde, Mandıra Filozofu, Düğün Dernek gibi filmlerde seyredebildiniz. Rasim, bu yüzden kalp yetersizliğiyle ilgili bir farkındalık projesinin sözcüsü olması önerildiğinde hiç düşünmeden, kalben kabul etti. Bugün bu yüzden sanat değil, sağlık ağırlıklı konuşacağız. İşte, Gora’nın Bob Marley’i, Pardon’un Muzo’su, Seksenler’in Fehmi’si, Kabadayı’nın Sürmeli’si, Mandıra Filozofu’nun Cavit Bey’i, sokaktaki vatandaşın Rasim Ağabey’i ve benimse sevgili eşim Rasim Öztekin’le kalp yetersizliğiyle ve sağlıklı yaşamla ilgili sohbetimiz.
“14 YILDIR KALP YETERSİZLİĞİYLE YAŞIYORUM”
. Türk Kardiyoloji Derneği ve Novartis’in işbirliği ile yürütülen "Rasim Öztekin'le Kalp Yetersizliği Sohbetleri" çok farklı, çok yaratıcı bir farkındalık çalışması; Bir takside geçen kalp yetersizliği sohbetleri. Yapım ekibiyle sürpriz yaptınız ve hasta yakını olarak beni de projeye kattınız. Projenin ayrıntılarını paylaşır mısın?
“Senin haricinde takside dört kalp yetersizliği hastası ve dört de hasta yakını ile sohbet ettik. Aynı hastalığı geçiren biri olarak ben de şoför koltuğundaydım. Kalp yetersizliği nasıl fark edildi, teşhis konulduktan sonra neler yapıldı, tedavi süreçleri neydi gibi konularda yol boyunca sohbet ettik. Yolculuk sonunda hastaları en çok keyif aldıkları yere bıraktım. Kimi oğluyla balık tutmaya, kimi kızıyla Fenerbahçe Parkı’na yürüyüşe gitti. Projede vurgulamak istediğimiz temel mesajlardan biri de buydu; Kalp yetersizliğiyle yaşamak ve hayattan zevk alabilmek...
Kalp yetersizliğiyle 14 yıldır yaşayan bir hasta olarak bu projenin sözcüsü olmam teklif edildiğinde severek kabul ettim. Çünkü kalp yetersizliğiyle tanışıp, onunla yaşayan biri olarak hastalığın erken yakalanmasının çok önemli olduğunu gördüm. Ülkemizde kalp yetersizliği olmasına rağmen, hastalığının farkında olmayan birçok insan var. Projenin başlıca amacı da bu zaten; Kalp yetersizliğinde risk grupları ve belirtiler konusunda toplumu bilgilendirmek. Çabuk yorulma, nefes nefese kalma, çabuk yorulmanın getirdiği bir tembellik ve isteksizlik, gece 2-3 yastıkla uyumaya çalışmak, sık sık terlemeler kalp yetmezliğinde çok belirgin özellikler. Yine vücudun ödem yapması da önemli bir belirti. Özellikle ayaklardaki ödemler çok belirgin olur. Projede, bu belirtileri hissedenlerin doktora gitmeleri gerektiğinin altı çiziliyor.”
"HASTANEDE KENDİMİ CUNDA'DAYMIŞIM GİBİ HAYAL ETTİM"
. Kalp yetersizliği ile yaşamak sana neler öğretti?
“Yaşamdan hiçbir şekilde kopmamak, sıkı sıkıya sarılmak gerekiyor. Evet zaman zaman ataklar olabiliyor, havanın durumuna göre bile nefesin bozulabiliyor. Özellikle kış aylarında hava kirliliğinden dolayı nefes almakta zorluk çekebiliyorsun. Ama hemen kendini bırakmamak, tam tersi esas bu sıralarda yaşama daha da sıkı sarılmak lazım. Mesela hastaneyken hiçbir zaman ‘Buradan çıkamayacağım’ korkusu duymadım. Hastanede hasta olarak değil de, sanki dinlenmeye otele gitmişim gibi hissettim ve kendimi en sevdiğim yer olan Ayvalık Cunda adasında hayal ettim. Buradan çıkıp oraya gideriz, orada şunu yaparız gibi şeyler vardı aklımda hep. Seninle de hayallerimizi hep konuştuk, gözümüzde canlandırdık.”
"YAPAMADIKLARIMDAN DEĞİL, YAPTIKLARIMDAN KEYİF ALDIM"
. 14 yıldır kalp yetersizliği hastası olarak yaşadıklarını, neleri yapıp, neleri yapamadığını, hayatını sağlık problemine göre nasıl düzenlediğini anlatman, seninle aynı sorunu yaşayan pek çok hastaya da örnek olacak.
"Ben 44 yaşında bu hastalığa yakalandım. Çok erkendi baktığınız zaman. Tabii o yaşlarda yapabileceğim şeylerden maalesef erken koptum. Mesela eskiden arkadaşlarla toplanır, halı sahada maç yapardık. Kalp yetersizliği sonrasında halı saha maçlarında oynayamadım. Ben yapamadıklarımı bir kenara atıp, yapabildiklerimden veya yapabileceklerimden keyif almaya başladım. Mümkün olduğunca hastalığına ve hayatına ait negatif düşünceleri kafandan uzaklaştırman gerekiyor. Kalp hastalığıyla yaşamayı öğrenmen gerekiyor. Bunu öğrendiğin zaman çok zorlanmıyorsun aslında; o zaman her şey yolunda gidiyor. Doktorum, ‘Senin bir depo suyun var; bu bir depo su başka yerden dolmuyor artık. O bir depo suyu ömrünün sonuna kadar harcayacaksın. Nasıl idareli kullanacağın senin elinde olan bir şey’ dedi. Ben o bir depo suyu idareli kullanıyorum.”
. 2009 yılında sana kalp pili takıldı. Ancak o zaman da bazı terslikler yaşadın; ilk denemede 5 saat uğraşılmasına rağmen kalp pili takılamadı. İkincisinde 4 saatlik girişim sonrasında tam pil takıldı diye sevinmişken pilin tellerinden biri koptu. Yeniden minik bir operasyon geçirdin. Bana hiç hissettirmedin ama “Bütün terslikler beni buluyor” diye hiç içinden geçirdiğin oldu mu?
"Hayır, hiç isyan etmedim. Eninde sonunda pilin takılacağını biliyordum. Çünkü yüzüp yüzüp sonuna gelmiştik. Hiç negatif düşünmedim, hep pozitif kaldım. Hatta son operasyona girerken de senin de tanık olduğun gibi doktorumu bile ben motive ettim. Operasyon öncesinde yumruğumu havaya kaldırıp, doktoruma ‘Bu sefer başaracağız’ diye seslendim. Hastanedeki doktorlar da zaten o sürede benim çok uyumlu ve moralli bir hasta olduğumu, bunun iyileşmem de önemli etkisi olduğunu belirttiler. Kalp yetersizliği gibi kronik hastalıkları olanların mümkün olduğunca negatif düşünceleri kafadan uzak tutmaları gerekiyor. Kalp hastalığıyla yaşamayı öğrenmek gerekiyor. Bunu öğrendiğin zaman çok zorlanmıyorsun aslında; o zaman her şey yolunda gidiyor.”
“EN KÖTÜ TARAFIM TATLI YERİNE, TUZLU SEVMEM”
. Bir kalp yetersizliği hastasının dengeli yaşaması, beslenmesine dikkat etmesi, kendisini grip benzeri enfeksiyonlardan koruması gerekiyor. Nelerde zorlanıyorsun? Bazen tuz kaçamakları yapıyorsun. Özelikle de yeşil eriğin üzerine benden gizli gizli tuz serpiyorsun, biliyorum.
"Benim en kötü tarafım, tatlı yerine tuzu sevmem. Bu yüzden turşuya da bayılıyorum. Keşke, yemeklerden sonra tatlı yerine turşu ikram edilse! Kalp yetersizliğiyle ilgili zorlandığım yanlarından biri de bu! Beslenmemde tuza dikkat etmeye çalışıyorum ama bazen kaçamaklarım oluyor. Vücutta ödem oluştuğu zaman ilaç dışında neler yapabileceğimi düşünüp, yiyeceklerime daha da dikkat ediyorum. Mesela çok ödem olduğu zaman bir çorbam var; ödem çorbası, onu yapıyorum."
. “Rasim Öztekin'le Kalp Yetersizliği Sohbetleri" farkındalık projesi için çekilen videolar nereden izlenebilir?
"Kalp yetersizliği olan hastalar ve yakınlarıyla takside yaptığımız sohbetlerin videoları kalbinidinlesen.com web sitesinden izlenebilir. Videoları izleyenler #hayatıseviyorum ve #kalbimidinliyorum etiketiyle paylaşıp eğer arkadaşlarına, aile bireylerine gönderirlerse toplumda kalp yetersizliği konusunda bir farkındalık yaratılmasına katkıda bulunacaklar. Zaten projenin amacı da bu. Bu yüzden ne kadar bu fazla kişiye ulaşırsak, o kadar iyi.”
RASİM ÖZTEKİN’DEN ÖDEM GİDERİCİ ÇORBA TARİFİ
. Aslında sen sadece sahne sanatlarında değil, mutfak sanatında da ustasın. Ben o yüzden çok şanslı bir kadınım. Ödem çorbasının tarifini verir misin?
"6-7 adet kıvırcık veya marul, yeşil soğan, maydanoz, dereotu ve rokayı ince ince doğrayın.
Sonra bunları bir tencerede hafif zeytinyağıyla öldürün. İçine 1-2 diş sarımsak da ekleyebilirsiniz. Daha sonra tencereye 1 litre et suyu ilave edin ve kaynatın. Tavuk suyu veya et suyu doğal olmalı. Çok güzel ödem giderici bir çorba içmiş oluyorsunuz."
“HEP AYNI TİPİ OYNARSAM SIKILIRIM”
. Oynadığın filmlerde ve dizilerde birbirinden çok farklı tiplerle seyircinin karşısına çıkıyorsun. Yeni bir karakterin evdeki doğum aşamalarını da biliyorum. Rolü kafanda oturtmaya çalışırken uykuların kaçıyor, düşünüyorsun. Bundan sonra nasıl bir rol sana keyif verebilir?
“Kendimi hiç böyle bir sınırlamam, şartlandırmam yok. Her rol olabilir ama mutlaka bir öncekinden daha farklı, bana heyecan verecek bir rol olmalı. Her ortamda söylüyorum. ‘Ben aslında çok şanslı biriyim; çünkü hobimle para kazanıyorum.’ Oyunculuk benim için bir hobi ama en güzle tarafı para kazanılan bir hobi olması. İşte, bu yüzden de her yeni film ya da projede, seyircinin karşısına farkı bir tip ile çıkmaya özen gösteriyorum. O karakterin özelliklerine göre sesimle, yürüyüşümle bile oynuyorum. Arka arkaya hep aynı tipleri oynarsam sıkılırım. Depomda bir sürü tip var. Bana sıcak gelen bir proje olduğunda, depomdaki tiplerden hangisi olur diye düşünüyorum. Oradaki tipe en uygununu bulup onu biraz daha süsleyip püsleyip çıkartıyorum.”
“DİEGO İLE BİRLİKTE İYİLEŞTİK”
. Senin iyileşme öykünde Diego’nun da yeri var. Çok arzuladığın bir şey köpeğimiz olmasıydı. Benim kafamdaki soru işaretleri, isteksizliğim dolayısıyla bunu gerçeğe dönüştürememiştin. Hastane günlerinde çok üzüldüm ve iyileşince ben kendi ellerimle köpeğimizi eve getirmeye karar verdim. Hep bunun için dua ettim. Ve sonunda...
“Hastaneden çıktıktan sonra sen hayalimizi yerine getirdin, çok istediğim bir kurt köpeğini; Diego’yu eve getirdin. İlginçtir, yeni taburcu olmuştum, ailemize yeni katılan Diego’nun da sürekli ishal ile seyreden kronik bir hastalığı varmış. 9 aylık olmasına rağmen daha önce iki kere terkedilmiş. Büyük olasılıkla terkedilmesinin nedeni de kronik hastalığıydı. Veterinerlerin söylediğine göre, insanlardaki karşılığı ‘ülseratif kolit’ olan kesin tedavisi bulunmayan bir hastalıktı. İki sene ağır ilaçlarla tedavi gördü. Sanırım karşılıklı sevgi alışverişinin ve güven duygusunun etkisiyle iyileşti, ishal sorunu tamamen ortadan kalktı. Sonuçta oğlumuz Diego da, ben de sağlıklı günlere kavuştuk. Önce ben, sonra Diego iyileşti. Kalp yetersizliği olan hastalar hayatı seviyorum, kalbimi dinliyorum diyerek, mutluluk duydukları şeyleri yapmalı.”