Mayıs ayı Cilt Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında uzmanlar, vücuttaki benlerin takibinin hayati önem taşıdığını hatırlatarak, güneşin zararlı etkilerine karşı korunma çağrısında bulunuyor.
Cilt kanseri, günümüzde en sık rastlanan sağlık sorunları arasında yer alsa da erken evrede yakalandığında tedavi başarısı oldukça yüksek olan bir hastalık türüdür. Medicana International İstanbul Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Evrim Metcalfe, özellikle vücutta yeni beliren lekelerin, kanayan veya şekil değiştiren benlerin ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor.
Güneşten korunmada yıl boyu disiplin şart
Cilt kanserinden korunmanın en etkili yolunun ultraviyole (UV) ışınlarına karşı önlem almak olduğunu belirten Prof. Dr. Metcalfe, güneş kremi kullanımının sadece yaz aylarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. En az SPF 30 koruma faktörlü ürünlerin yıl boyunca kullanılması gerektiğini belirten uzman, özellikle güneşin en dik geldiği 10.00 ile 16.00 saatleri arasında doğrudan temastan kaçınılmasını öneriyor. Ayrıca şapka ve güneş gözlüğü gibi fiziksel koruyucuların yanı sıra solaryum gibi yapay ışın kaynaklarından uzak durulması, riskin minimize edilmesinde kritik rol oynuyor.
Kendi kendinize muayene alışkanlığı kazanın
Çocukluk çağında yaşanan şiddetli güneş yanıklarının ilerleyen yaşlarda kanser riskini tetikleyebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Metcalfe, ayda bir kez yapılacak kişisel cilt kontrollerinin önemine değindi. Muayene sırasında saç dipleri, ayak tabanları ve tırnak araları gibi gözden kaçabilecek bölgelerin de mutlaka incelenmesi gerektiğini belirten Metcalfe, bulutlu havalarda dahi UV ışınlarının etkisini sürdürdüğünü hatırlattı.
ABCDE kuralı ile risk analizi
Ciltteki şüpheli lezyonları takip etmek için kullanılan ABCDE yöntemi, erken teşhis için en güvenilir rehberlerden biri olarak kabul ediliyor. Uzmanlar, benlerdeki şu değişimlere dikkat çekiyor:
A (Asimetri): Benin bir yarısının diğerine benzememesi.
B (Border/Sınır): Sınırların düzensiz veya girintili çıkıntılı olması.
C (Color/Renk): Benin içinde birden fazla renk tonunun bulunması.
D (Diameter/Çap): Çapın 6 milimetreden daha geniş olması.
E (Evolution/Değişim): Benin zamanla büyümesi, kaşınması veya kanaması.
Bu belirtilerden herhangi birinin fark edilmesi durumunda, vakit kaybetmeden bir dermatoloğa başvurulması hayati önem taşıyor.
Tedavide kişiye özel yaklaşımlar
Cilt kanseri tedavisinde hastanın genel sağlık durumu ve tümörün evresi belirleyici oluyor. Günümüzde cerrahi müdahale, radyoterapi ve sistemik tedavi yöntemleri başarıyla uygulanıyor. Özellikle cerrahiye uygun olmayan vakalarda veya yüz, kulak, burun ucu gibi hassas bölgelerde radyoterapi, nüks riskini azaltan etkili bir seçenek olarak öne çıkıyor.
En agresif tür: Malign Melanom
Cilt kanserleri arasında en tehlikeli ve hızlı yayılan tür olan malign melanom, genellikle güneşe maruz kalan bölgelerde koyu renkli bir leke olarak başlıyor. Erken evrede yakalandığında kontrol altına alınabilen bu hastalık, düzenli takip ve bilinçli güneşlenme alışkanlıklarıyla büyük oranda önlenebiliyor. Uzmanlar, cildinize gösterdiğiniz ilginin aslında geleceğinize yapılan bir yatırım olduğunu hatırlatıyor.
