Yeni bir araştırma, sigaranın akciğerler kadar beyin dokusuna da ağır hasar verdiğini kanıtladı. Uzmanlar, sigarayı bıraktıktan sonra geçen 7 yılın, demans riskini hiç içmemiş kişilerin seviyesine çekebileceğini belirtiyor.
Sigara kullanımının yarattığı tahribat genellikle solunum ve kalp damar sistemi üzerinden tartışılsa da, nörolojik etkileri çok daha sinsi ilerliyor. Neurology dergisinde yayımlanan ve 33 bin kişinin verilerinin mercek altına alındığı kapsamlı çalışma, tütün ürünlerinin beyin sağlığı üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne serdi.
Damar yapısını bozuyor, bilişsel süreci yavaşlatıyor
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, sigaranın beyin damarlarını doğrudan hedef aldığını belirtiyor. Damar sertliğini tetikleyen bu alışkanlık, beynin ihtiyaç duyduğu kan akışını bozarak hafıza, dikkat ve karar verme mekanizmalarında ciddi kayıplara yol açıyor. Doç. Dr. Üstel, sigaranın beyni besleyen damarlar üzerindeki bu olumsuz etkisinin, bilişsel fonksiyonların zamanla zayıflamasına zemin hazırladığını vurguluyor.
7 yıl kuralı: Beyin kendini onarmaya başlıyor
Araştırmanın en umut verici bulgularından biri, sigaranın bırakılmasının ardından vücudun ve beynin verdiği tepki oldu. Veriler, sigarayı bıraktıktan sonra geçen sürenin uzamasıyla birlikte demans riskinin kademeli olarak düştüğünü gösteriyor. Özellikle 7 yıllık bir arınma sürecinin, eski bir sigara kullanıcısını demans riski açısından hiç sigara içmemiş bir bireyle neredeyse aynı seviyeye getirebildiği tespit edildi.
Değiştirilebilir risk faktörleri kontrol altında
Demansın yaşlanmanın kaçınılmaz bir kaderi olmadığını hatırlatan Doç. Dr. Üstel, yaşam tarzı değişikliklerinin bu süreçte belirleyici olduğunu ifade ediyor. Yüksek tansiyon, diyabet, obezite ve hareketsizlik gibi faktörlerin demans riskini artırdığını belirten Üstel, sigarayı bırakmanın yanı sıra düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenmenin beyin sağlığını korumada en güçlü kalkan olduğunu belirtiyor.
Geç kalındığı düşüncesi büyük bir yanılgı
Uzun yıllar sigara içmiş bireylerin "artık bırakmanın bir anlamı yok" şeklindeki düşüncelerinin bilimsel bir temeli olmadığını belirten Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, şu çağrıda bulundu: "Sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değildir. Her yaşta atılan bu adım, hem damar sağlığınızı hem de bilişsel geleceğinizi korumak adına atılmış en önemli yatırımdır."
