Çocuğunuz sık sık “duymadım” mı diyor ya da televizyonu yüksek sesle izlemek mi istiyor? Çoğu aile bu durumu dikkatsizlik ya da dalgınlık olarak değerlendiriyor. Ancak uzmanlara göre bu belirtiler, çocuklarda gizli işitme kaybı ile seyreden orta kulakta sıvı birikimi (seröz otitis media) habercisi olabilir. Erken tanı ve düzenli takip yapılmadığında konuşma gelişiminden okul başarısına kadar pek çok alanda sorun yaşanabiliyor.
Orta Kulakta Sıvı Birikimi (Seröz Otitis Media) Nedir ve Çocuklarda Gizli İşitme Kaybı Nasıl Ortaya Çıkar?
Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Hüseyin Çelik, çocukluk çağında sık görülen orta kulakta sıvı birikiminin çoğu zaman ağrı yapmadığı için fark edilmesinin zor olduğunu belirtiyor. Halk arasında “kulakta su var” ya da “kulak dolu” şeklinde ifade edilen bu durum, belirgin şikâyet oluşturmadan ilerleyebiliyor.
Orta kulakta biriken sıvı, kulak zarının titreşimini engelleyerek seslerin iç kulağa iletimini zorlaştırıyor. Bu tablo genellikle hafif ya da orta derecede iletim tipi işitme kaybına yol açıyor. Çocuk, tamamen duymuyor gibi görünmese de sesleri net algılayamıyor.
Bu nedenle “duymadım” demesi ya da yüksek sesle televizyon izlemek istemesi, aslında işitme azlığının işareti olabiliyor. Çoğu zaman geçici olan bu durum, uzun süre devam ederse kalıcı sorunlara zemin hazırlayabiliyor.
Çocuklarda “Duymadım” Demek Neden Önemli? İşitme Kaybı Konuşma ve Akademik Performansı Etkiler mi?
Op. Dr. Hüseyin Çelik, orta kulakta sıvı birikiminin uzun süreli olması halinde çocukların konuşma gelişimini yavaşlatabileceğini vurguluyor. İşitme azlığı yaşayan çocuk, kelimeleri tam duyamadığı için doğru telaffuz etmekte zorlanabiliyor.
Kelime dağarcığının gelişimi etkilenebiliyor ve bu durum ilerleyen dönemde akademik performansta düşüşe yol açabiliyor. Özellikle okul çağındaki çocuklarda dersleri anlamada güçlük, öğretmenin söylediklerini kaçırma ve sınıf içi iletişimde zorlanma görülebiliyor.
İşitme kaybı yalnızca eğitim sürecini değil, davranışsal özellikleri de etkileyebiliyor. Dikkat dağınıklığı, içe kapanma, iletişim güçlüğü ve özgüven kaybı gibi değişiklikler gözlemlenebiliyor. Aileler bu belirtileri çoğu zaman psikolojik ya da davranışsal bir sorun olarak değerlendirebiliyor.
Orta Kulakta Sıvı Birikimi Neden Olur? Enfeksiyonlar ve Geniz Eti Risk Faktörü mü?
Çocuklarda orta kulakta sıvı birikiminin en önemli nedenlerinden biri östaki tüpünün yapısal özellikleri. Çocuklarda östaki tüpü erişkinlere göre daha kısa ve daha yatay konumda bulunuyor. Bu durum, orta kulağın yeterince havalanmasını zorlaştırıyor.
Üst solunum yolu enfeksiyonları, sık geçirilen nezle ve grip, geniz eti büyümesi, alerjik hastalıklar ve tekrarlayan orta kulak enfeksiyonları sıvı birikimine zemin hazırlayabiliyor. Özellikle kreş ve okul çağındaki çocuklarda enfeksiyonların daha sık görülmesi nedeniyle bu tabloya daha yaygın rastlanıyor.
Geniz eti büyümesi, östaki tüpünün ağzını tıkayarak orta kulakta havalanma sorununa yol açabiliyor. Bu da sıvının dışarı atılamamasına ve içeride birikmesine neden olabiliyor.
Çocuklarda Gizli İşitme Kaybı Nasıl Anlaşılır? Aileler Nelere Dikkat Etmeli?
Çocuklarda gizli işitme kaybı çoğu zaman ani bir belirtiyle ortaya çıkmıyor. Ağrı olmadığı için aileler durumu geç fark edebiliyor. Ancak bazı işaretler dikkat çekici olabilir:
Sık sık “duymadım” demek
Televizyonu yüksek sesle izlemek istemek
İsmi söylendiğinde geç tepki vermek
Okul başarısında ani düşüş
Dikkat dağınıklığı ve iletişim zorluğu
Bu tür belirtiler görüldüğünde Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulması öneriliyor. Basit bir kulak muayenesi ve işitme testi ile orta kulakta sıvı birikimi tespit edilebiliyor.
Erken Tanı Neden Önemli? Orta Kulakta Sıvı Birikimi Tedavi Edilebilir mi?
Op. Dr. Hüseyin Çelik, erken tanı ve düzenli takibin kalıcı sorunların önüne geçmek açısından kritik olduğunu belirtiyor. Çoğu vakada sıvı birikimi kendiliğinden düzelebiliyor. Ancak uzun süre devam eden durumlarda medikal tedavi ya da cerrahi müdahale gerekebiliyor.
Tedavi edilmediğinde işitme kaybının kronikleşmesi ve konuşma gelişiminin kalıcı olarak etkilenmesi riski bulunuyor. Bu nedenle ailelerin çocuklardaki küçük değişimleri bile ciddiye alması gerekiyor.
Çocuğun sık sık “duymadım” demesi basit bir dalgınlık olmayabilir. Orta kulakta sıvı birikimi (seröz otitis media), erken müdahale ile kontrol altına alınabilen bir durum. Düzenli takip ve zamanında uzman değerlendirmesi, çocukların sağlıklı işitme ve gelişim süreci için büyük önem taşıyor.
