Okulların kapanmasıyla birlikte çocukların günlük yaşamında dijital ekranların payı artarken, uzmanlar uzun süreli yakın mesafe aktiviteleri ve gün ışığından daha az yararlanmanın miyopinin ilerlemesi açısından dikkat edilmesi gereken faktörler arasında yer aldığını belirtiyor.
Antalya Belek Üniversitesi Optisyenlik Programı Öğretim Görevlisi Gözde Cebeci, yaz tatilinde eğitim amaçlı kullanılan tablet ve bilgisayarların yerini dijital oyunlar, sosyal medya, video içerikleri ve çevrim içi aktivitelerin aldığını vurguluyor.
Çocuklarda miyopi görülme sıklığının dünya genelinde arttığına dikkati çeken Gözde Cebeci, çocukluk döneminde ilerleme eğilimi gösteren miyopinin yüksek derecelere ulaşması halinde ilerleyen yaşlarda bazı göz hastalıkları açısından riski artırabileceğini ifade ediyor. Miyopi yönetiminde yalnızca görme kusurunun düzeltilmesinin değil, ilerlemenin kontrol altına alınmasının da önem taşıdığını belirten Cebeci, ailelere çocukların günlük yaşamında sağlıklı görme alışkanlıklarını desteklemeleri çağrısında bulunuyor.
Miyopi İlerlemesini Önlemek İçin 20-20-20 Kuralı
Çocukların gün içerisinde en az 2 saat açık havada vakit geçirmesinin, dijital cihaz kullanımının planlı hale getirilmesinin ve yakın mesafe gerektiren aktivitelerde düzenli molalar verilmesinin önemli olduğunu kaydeden Gözde Cebeci, ekran ve yakın mesafe aktivitelerinde 20-20-20 kuralının uygulanabileceğini dile getiriyor. Bu kurala göre çocukların her 20 dakikalık ekran ya da yakın mesafe aktivitesinin ardından 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaklıktaki bir noktaya bakması öneriliyor. Uygulamanın gözlerin dinlenmesine ve uzun süreli yakın odaklanmanın oluşturduğu yükün azaltılmasına yardımcı olabileceği ifade ediliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, küresel ölçekte artan ekran süresi ve azalan açık hava aktiviteleri nedeniyle 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yaklaşık yarısının miyop olacağı öngörülüyor. Bu durum, çocukluk çağında alınacak koruyucu önlemlerin ve küresel göz sağlığı stratejilerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Ekran kullanımının yanı sıra kitap okuma, ödev yapma ve benzeri yakın mesafe çalışmalarında da uygun çalışma mesafesinin korunmasının önemine işaret eden Gözde Cebeci, kitap, tablet ve benzeri materyallerin göze yaklaşık 40 santimetrometreden daha yakın tutulmamasının sağlıklı görme alışkanlıkları açısından dikkate alınması gerektiğini kaydediyor.
Erken Tanı İçin Yaşa Göre Göz Muayenesi Takvimi
Çocukların göz sağlığının yalnızca ekran kullanım süresiyle değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Gözde Cebeci; yeterli uyku, dengeli beslenme, açık hava aktiviteleri ve düzenli göz kontrollerinin de çocukların genel göz sağlığının korunmasında önemli olduğunu vurguluyor. Çocukluk döneminde düzenli göz muayenelerinin erken tanı açısından önem taşıdığına dikkati çeken Cebeci; göz kayması, göz tembelliği ve kırma kusurları gibi bazı görme sorunlarının erken dönemde fark edilmesinin tedavi ve takip sürecini olumlu yönde etkileyebileceğini aktarıyor.
Göz kontrollerinin yalnızca çocuk bir görme probleminden şikâyet ettiğinde gündeme gelmemesi gerektiğini vurgulayan Gözde Cebeci, göz sağlığı takip takvimini şu adımlarla özetliyor:
Yenidoğan Dönemi: İlk göz kontrolleri doğumdan hemen sonra takip edilmelidir.
6-12 Ay: İlk kapsamlı göz muayenesi gerçekleştirilmelidir.
1-3 Yaş: Göz kayması, göz tembelliği ve kırma kusurları açısından değerlendirme yapılmalıdır.
3-5 Yaş: Görme keskinliği ölçülmeli ve okul öncesi göz muayenesi tamamlanmalıdır.
Okul Çağı: Düzenli göz kontrolleri aksatılmadan sürdürülmelidir.
Gözde Cebeci, özellikle okullar açılmadan önce yapılacak göz muayenesinin, çocuğun fark edilmeyen bir görme problemi nedeniyle eğitim sürecinde güçlük yaşamasının önüne geçilmesi açısından kritik olduğunu belirtiyor.
Yaz tatilinde ekran kullanımını tamamen ortadan kaldırmak yerine dengeli bir günlük rutin oluşturulmasının, açık havada geçirilen sürenin artırılmasının, yakın mesafe aktivitelerine düzenli molalar eklenmesinin ve uyku düzeninin korunmasının daha uygulanabilir bir yaklaşım olduğu ifade ediliyor.
