Dünya İlk Yardım Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Erdem Hastanesi Çakmak Şubesi Başhekimi Acil Tıp Uzmanı Dr. Serdar Yaşar, acil durumlarda yapılan bilinçsiz müdahalelerin kişilerin sağlık durumunu daha da kötüleştirebildiğini belirtti.
Kulaktan dolma bilgilerle hareket etmenin tehlikelerine dikkat çeken Dr. Yaşar, yanlış uygulamalardan kaçınmanın en az doğru müdahaleyi bilmek kadar kritik olduğunu söyledi.
Yanık, burun kanaması, bayılma, nöbet ve boğaza cisim kaçması durumlarında toplumda yerleşmiş bazı hatalı alışkanlıklar bulunduğunu vurgulayan Dr. Yaşar, amaçlanan temel ilk yardımın "önce zarar vermemek" ilkesine dayanması gerektiğini ifade etti.
Sık karşılaşılan 5 ilk yardım hatası
Dr. Serdar Yaşar, acil durumlarda en çok yapılan doğru bilinen yanlışları ve uygulanması gereken adımları şu şekilde sıraladı:
Yanığa yabancı madde sürmek: Yanık bölgesine diş macunu, yoğurt veya salça gibi maddeler sürmek doku hasarını artırarak doktor tedavisini zorlaştırır.
Burun kanamasında başı geriye yatırmak: Başı geriye yatırmak kanın yutulmasına yol açar; kanamanın tıkaması riskine karşı baş hafifçe öne eğilmelidir.
Bayılan kişiye müdahale: Bilinci kapalı kişiye tokat atmak, su serpmek veya içirmeye çalışmak solunum yolunu tıkayabilir.
Nöbet geçirenin ağzına cisim koymak: Epilepsi gibi nöbetlerde kişinin ağzına kaşık veya bez sokulmamalı, yalnızca çevredeki tehlikeli cisimler uzaklaştırılmalıdır.
Boğaza cisim kaçtığında su içirmek: Hava yolu tıkanıklığında kişiye su içirilmemeli; öksürebiliyorsa öksürüğe teşvik edilmeli, konuşamıyor veya nefes alamıyorsa derhal 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.
Türkiye'de ilk yardım bilinci ve yasal çerçeve
Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de acil durumlarda 112 ekipleri gelene kadar geçen sürede yapılan hatalı ilk yardım müdahaleleri, hastaneye yatışlarda komplikasyon oranını önemli ölçüde artırmaktadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İlkyardım Yönetmeliği kapsamında, az tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde her 20 çalışan için 1, tehlikeli sınıfta 15 çalışan için 1 ve çok tehlikeli sınıfta ise her 10 çalışan için 1 sertifikalı "İlk Yardımcı" bulundurulması yasal bir zorunluluktur. Uzmanlar, toplumsal farkındalığın artırılması için temel eğitimlerin yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyor.
