Kilo fazlası veya obezitesi olan kişilerin yüzde 70’inde, diyabet hastalarının ise yüzde 90’ında görülen karaciğer yağlanması, uzun süre belirti vermeden ilerleyerek kronik hepatit ve siroza kadar gidebiliyor.
Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Zülfikar Polat, hastalığın ileri siroz gelişmediği sürece yaşam tarzı değişiklikleri ve destek tedavilerle büyük oranda geriletilebildiğini belirtti. Polat, “Tedavinin olmazsa olmazı doğru beslenme ve düzenli egzersiz. Karaciğer enzimi yüksekliği olan bazı hastalarda enginar, silymarin (deve dikeni) ve kolin içeren preparatlardan da yararlanılabiliyor” dedi.
Karaciğer yağlanması, organ hücrelerinin içinde yağ damlacıklarının birikmesiyle ortaya çıkıyor. Basit yağlanmada hücrelerde izole yağ birikimi görülürken, MASH olarak adlandırılan metabolik yağlı karaciğer hastalığında yağ birikimine hücreler arası inflamasyon ve buna bağlı hücre hasarı da eşlik edebiliyor. Sürecin portal hipertansiyon ve siroza kadar ilerleyebileceğini belirten Prof. Dr. Zülfikar Polat, siroz oluştuktan sonra karaciğer kanseri riskinin de arttığı uyarısında bulundu.
Türkiye'de obezite ve karaciğer hastalıklarının yaygınlığı
Türkiye'de karaciğer yağlanmasının temel tetikleyicisi olan obezite ve metabolik sendrom oranları her geçen yıl artış gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye, yaklaşık %32'lik obezite oranıyla Avrupa'da ilk sırada yer alıyor. Ülke genelinde erişkin nüfusun yaklaşık üçte birinin obezite, üçte birinin ise fazla kilolu kategorisinde bulunması, karaciğer yağlanması ve buna bağlı gelişen kronik karaciğer hastalıklarını toplum sağlığı açısından en öncelikli tehditlerden biri haline getiriyor.
Beslenme düzeni ve hareket tedavinin temelini oluşturuyor
Karaciğer yağlanmasında yalnızca yağlı yiyeceklerin suçlu olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Zülfikar Polat, şekerli gıdaların ve aşırı meyve tüketimindeki fruktozun da karaciğerde yağa dönüşebildiğini ifade etti. Polat, bu nedenle hamur işi ile yağlı yemeklerden kaçınılarak Akdeniz tipi beslenmenin tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Hastaların yaklaşık yüzde 10’unda obezite olmadan da genetik mutasyonlar nedeniyle yağlanma görülebileceğine dikkat çeken Polat, hastalığın takibinde kan testleri, ultrasonografi ve FibroScan cihazından yararlandıklarını belirtti. İnsülin direncini kırmak için çizgili kasları çalıştıran düzenli yürüyüş ve bisiklet gibi egzersizlerin yaşam rutini haline getirilmesi gerektiği vurgulandı.
