Uzmanlar, pandemi sonrası genç yaş grubunda artış gösteren beklenmedik kayıpların arkasında virüsün damar sisteminde bıraktığı kalıcı tahribatın yattığını belirtiyor.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, son dönemde sıkça karşılaşılan ani ölüm vakalarına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Pandemi sürecini atlatan bireylerin çoğunda biyolojik damar yaşının, takvim yaşının çok üzerinde seyrettiğini ifade eden Özkaya, bu durumun ciddi bir halk sağlığı meselesi haline geldiğini vurguladı.
Endotelit tehlikesi ve damar yapısı
Prof. Dr. Özkaya, virüsün damarların iç yüzeyinde "endotelit" olarak adlandırılan hasara yol açtığını ve bu durumun uluslararası tıp literatüründe "hızlanmış damar yaşlanması" olarak tanımlandığını belirtti. Binlerce hasta üzerinde yapılan gözlemlerin, kılcal damarlardaki bu bozulmanın ani kalp krizlerini tetiklediğini kanıtladığını söyleyen Özkaya, toplumun bu konuda daha bilinçli hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi.
Aşılar değil virüsün kendisi riskli
Kamuoyunda zaman zaman dile getirilen "ani ölümlerin sebebi aşılar" iddiasına da yanıt veren Özkaya, bilimsel verilerin tam tersini işaret ettiğini belirtti. Aşıların hastalığın şiddetini ve damar üzerindeki yıkıcı etkileri azalttığını hatırlatan uzman isim, asıl tehlikenin virüsün doğrudan damar yapısında yarattığı kalıcı hasar olduğunu ifade etti.
Ağır spor yapacaklar dikkat
Özellikle pandemi öncesindeki yoğun egzersiz temposuna geri dönen kişilerin risk altında olduğunu belirten Prof. Dr. Özkaya, şu uyarılarda bulundu: "Kovid-19 sonrası kalp ve akciğer kılcal damarlarındaki hasar, vücudun ağır spor sırasında ihtiyaç duyduğu oksijeni karşılamasını engelliyor. Bu durum maalesef ani ölümlere kadar varabilen sonuçlar doğurabiliyor."
Süreci yavaşlatmak mümkün
Uzmanlar, damar yaşlanmasının geri döndürülemez bir süreç olmadığını, ancak dikkatli bir yaşam tarzıyla kontrol altına alınabileceğini belirtiyor. Kan basıncının düzenli takibi, kalbi aşırı zorlamayan egzersiz programları ve hekim kontrolünde uygulanan tedavilerle, damar sistemindeki bu yaşlanma sürecinin yavaşlatılabileceği ifade ediliyor.
