Birçok kişi için horlama yalnızca rahatsız edici bir gece gürültüsü. Oysa uzmanlara göre bu durum, uyku apnesi adı verilen ciddi bir hastalığın habercisi olabilir. Uyku sırasında nefesin durmasıyla karakterize edilen uyku apnesi, özellikle kilo ve yaş faktörüyle birleştiğinde kalp ve beyin sağlığını tehdit eden bir tabloya dönüşebiliyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Erdoğan Kunter, horlama ile uyku apnesi arasındaki farkı ve erken teşhisin hayati önemini anlattı.
Horlama ile Uyku Apnesi Arasındaki Fark Nedir?
Prof. Dr. Erdoğan Kunter’e göre horlama her zaman uyku apnesi anlamına gelmiyor. Horlama çoğu zaman üst solunum yollarındaki daralmaya bağlı olarak ortaya çıkan bir ses problemi olarak değerlendiriliyor. Ancak uyku apnesi, nefesin uyku sırasında tekrarlayan şekilde durmasıyla seyreden ciddi bir sağlık sorunu.
Uyku apnesinde solunum birkaç saniyeden bir dakikaya kadar kesilebiliyor. Bu durum gece boyunca defalarca tekrar edebiliyor. Kişi çoğu zaman bunun farkında olmadan sabaha kadar oksijen düşüklüğüyle mücadele ediyor.
Prof. Dr. Kunter, “Horlamak bir gürültü sorunu olabilir ama uyku apnesi doğrudan kişinin hayatını etkileyen, kalp ve beyin üzerinde ciddi sorunlara yol açabilen bir durumdur” diyerek aradaki kritik farkı vurguluyor.
Uyku Apnesi Kalp ve Beyin Sağlığını Nasıl Etkiler?
Uyku sırasında nefesin durması, kandaki oksijen seviyesinin düşmesine neden oluyor. Bu durum kalp üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Uzun vadede hipertansiyon, ritim bozuklukları, kalp krizi ve inme riskinin artabileceği belirtiliyor.
Beyin de oksijen eksikliğinden doğrudan etkileniyor. Sabahları baş ağrısı, gün içinde dikkat dağınıklığı ve hafıza problemleri görülebiliyor. Tedavi edilmediğinde kronik yorgunluk, depresyon ve bilişsel gerileme gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor.
Prof. Dr. Erdoğan Kunter, uyku apnesinin yalnızca geceyi değil, gündüz performansını ve genel yaşam kalitesini de ciddi şekilde etkilediğini belirtiyor.
Kimler Risk Altında? Kilo ve Yaş Faktörü Neden Önemli?
Uyku apnesi özellikle fazla kilolu bireylerde daha sık görülüyor. Boyun çevresindeki yağ dokusunun artması, solunum yollarının daralmasına yol açabiliyor. İleri yaş da risk faktörleri arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra erkeklerde görülme sıklığı daha yüksek olsa da menopoz sonrası kadınlarda risk artabiliyor. Aile öyküsü, sigara kullanımı ve alkol tüketimi de tabloyu ağırlaştırabiliyor.
Sürekli yorgun uyanmak, gün içinde uyuklama hali, sabah baş ağrısı ve eş tarafından fark edilen nefes durmaları önemli uyarı işaretleri arasında sayılıyor.
Horlama Varsa Ne Zaman Şüphelenmeli?
Prof. Dr. Kunter, horlama şikâyeti olan kişilerin belirtileri dikkatle değerlendirmesi gerektiğini söylüyor. Eğer horlamaya sürekli yorgun uyanma, gece sık uyanma ve gündüz aşırı uyku hali eşlik ediyorsa uyku apnesi ihtimali göz ardı edilmemeli.
“Çok yorgunum ondan” ya da “Yastığımdan kaynaklanıyor” gibi bahanelerle geçiştirilen belirtiler, aslında vücudun verdiği bir alarm olabilir. Özellikle kilo ve yaş faktörü mevcutsa, mutlaka bir uzmana başvurulması öneriliyor.
Tanı genellikle uyku testi (polisomnografi) ile konuluyor. Bu test sırasında kişinin gece boyunca solunum, kalp ritmi ve oksijen düzeyi izleniyor.
Uyku Apnesi Nasıl Tedavi Edilir?
Erken teşhis konulduğunda uyku apnesi tedavi edilebilir bir hastalık. Tedavi yöntemleri hastalığın şiddetine göre değişiyor. Hafif vakalarda kilo kontrolü, uyku pozisyonunun düzenlenmesi ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olabiliyor.
Orta ve ağır vakalarda ise CPAP adı verilen pozitif hava basıncı cihazları kullanılıyor. Bu cihazlar, uyku sırasında solunum yolunun açık kalmasını sağlayarak nefes durmalarını engelliyor.
Bazı hastalarda cerrahi müdahale seçenekleri de değerlendirilebiliyor. Ancak en önemli adım, hastalığın fark edilmesi ve zamanında uzman değerlendirmesinden geçilmesi.
Horlama her zaman masum olmayabilir. Uyku apnesi kalp ve beyin sağlığını doğrudan etkileyen ciddi bir tabloya dönüşebilir. Prof. Dr. Erdoğan Kunter’in de vurguladığı gibi erken teşhis ve doğru tedavi, hem yaşam kalitesini artırıyor hem de hayati riskleri azaltıyor.
