Modern çağın getirdiği bilgi kirliliği ve sağlık kaygısı, bireylerin en ufak bir fiziksel şikayette internete sarılarak kendi kendilerine yanlış teşhis koymalarına yol açıyor. Uzmanlar, bu durumun yarattığı kronik stresin ruh sağlığını ciddi şekilde tehdit ettiğini belirtiyor.
Acıbadem Eskişehir Hastanesi Klinik Psikoloğu Beste Çokaygil, günümüzde dijitalleşen dünyanın sağlık algımızı nasıl değiştirdiğini ve "siberkondri" olarak adlandırılan kendi kendine teşhis koyma alışkanlığının yarattığı tehlikeleri mercek altına aldı. Pandemi sonrası hayatımıza giren "yeni normal" kavramının, insan zihninde kalıcı bir kaygı bozukluğuna zemin hazırladığını vurgulayan Çokaygil, özellikle "Yalancı-Korona" (Pseudo-Corona) vakalarının arttığına dikkat çekti.
Psikolojik Semptomlar Fizikselleşiyor
Uzmanlara göre, bireyler boğaz ağrısı veya hafif bir öksürük gibi basit semptomları, internetteki bilgi kirliliğiyle birleştirerek çok daha ağır bir hastalığa sahip olduklarına inanabiliyorlar. Bu durum, aslında var olmayan hastalık belirtilerinin psikolojik olarak büyümesine ve kişinin sürekli bir panik sarmalında yaşamasına neden oluyor. Belirsizliğe karşı duyulan tahammülsüzlük ise bu kaygı sürecini daha da derinleştiriyor.
Sosyal İzolasyon ve Damgalama Riski
Virüslerin sadece biyolojik bir tehdit değil, aynı zamanda sosyal bir ayrıştırıcıya dönüştüğünü ifade eden Çokaygil, yaşanan süreci şu sözlerle değerlendirdi: "İnsanlar artık birbirlerini birer tehdit kaynağı olarak görmeye başladı. El sıkışma veya sarılma gibi temel insani etkileşimlerin yerini mesafeli duruşlar aldı. Bu durum yalnızlık hissini tetiklerken, grip belirtisi gösteren bireylerin toplumdan dışlanması yani damgalanması, beraberinde sosyal fobi riskini getiriyor."
Beyin Sisi ve Odaklanma Sorunları
Yaşanan yoğun stresin bilişsel fonksiyonlar üzerinde de olumsuz etkileri bulunuyor. Uzun süreli kaygı hali; unutkanlık, odaklanma güçlüğü ve halk arasında "beyin sisi" olarak bilinen zihinsel yorgunluk tablolarını yaygınlaştırıyor. Ayrıca dijital ekranlara olan bağımlılığın artması ve gelecek kaygısı, uyku düzenini bozarak bireyin genel yaşam kalitesini düşürüyor.
Ruh Sağlığınızı Korumak İçin 3 Altın Kural
Klinik Psikolog Beste Çokaygil, bu yoğun kaygı ortamından çıkabilmek ve zihinsel dengeyi koruyabilmek için şu önerilerde bulunuyor:
Haber takibini sınırlandırın: Gün içinde sürekli salgın haberi okumak yerine, sadece günde bir kez ve güvenilir resmi kaynaklardan bilgi almayı tercih edin.
Rutinlerinize sadık kalın: Uyku ve uyanma saatlerinizi sabitleyerek biyolojik saatinizi koruyun.
Sosyal bağları koparmayın: Güvenli yöntemlerle de olsa sevdiklerinizle iletişimi sürdürün; sosyal izolasyonun kaygıyı beslediğini unutmayın.
