Kalp çarpıntısı psikolojik mi fiziksel mi sorusu, ani kalp atışı hızlanması yaşayan birçok kişinin ilk aklına gelen sorulardan biri. Göğüste çırpınma, hızlı atım ya da düzensizlik hissi çoğu zaman kalp krizi korkusuna yol açabiliyor. Uzmanlara göre kalp çarpıntısı hem psikolojik hem de fiziksel nedenlerle ortaya çıkabilir. Önemli olan, altta yatan sebebin doğru şekilde belirlenmesidir.
Kalp Çarpıntısı Nedir ve Nasıl Anlaşılır?
Kalp çarpıntısı, kişinin kalp atışlarını normalden daha hızlı, güçlü veya düzensiz hissetmesidir. Tıbbi olarak “palpitasyon” olarak adlandırılır.
Kalp çarpıntısı belirtileri şunları içerebilir:
Göğüste hızlı atım hissi
Kalbin teklemesi ya da durup tekrar başlaması hissi
Boyunda veya boğazda nabız atışı hissi
Nefes darlığı
Baş dönmesi
Göğüs sıkışması
Belirtiler birkaç saniye sürebileceği gibi dakikalarca da devam edebilir. Çarpıntının süresi ve eşlik eden bulgular, nedenin anlaşılmasında önemlidir.
Kalp Çarpıntısı Fiziksel Nedenlerle mi Ortaya Çıkar?
Kalp çarpıntısının birçok fiziksel nedeni olabilir. Bunlar arasında:
Ritim bozuklukları (aritmi)
Tiroit hastalıkları
Kansızlık (anemi)
Düşük kan şekeri
Yüksek tansiyon
Kalp kapak hastalıkları
Kafein ve nikotin tüketimi
Ayrıca ateşli hastalıklar, yoğun egzersiz ve bazı ilaçlar da geçici çarpıntıya yol açabilir.
Göğüs ağrısı, bayılma, şiddetli nefes darlığı gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir. Bu tür durumlarda fiziksel nedenlerin öncelikle dışlanması önemlidir.
Kalp Çarpıntısı Psikolojik mi? Anksiyete ve Panik Atak İlişkisi
Kalp çarpıntısı psikolojik nedenlerle de ortaya çıkabilir. Özellikle anksiyete bozukluğu ve panik atak sırasında kalp atışları hızlanır.
Panik atakta kişi kalbinin çok hızlı attığını hisseder ve kalp krizi geçirdiğini düşünebilir. Ancak yapılan tetkiklerde kalpte yapısal bir sorun bulunmayabilir.
Stres hormonları (adrenalin ve kortizol) kalp hızını artırır. Yoğun kaygı anında vücut “tehlike var” algısıyla savaş ya da kaç tepkisini başlatır. Bu da çarpıntıya yol açar.
Psikolojik çarpıntılarda genellikle EKG ve kan testleri normal çıkar. Ancak bu, yaşanan hissin gerçek olmadığı anlamına gelmez. Belirtiler tamamen gerçektir, yalnızca nedeni fizyolojik alarm sistemidir.
Kalp Çarpıntısı Psikolojik mi Fiziksel mi Nasıl Anlaşılır?
Kalp çarpıntısının kaynağını ayırt etmek için öncelikle kardiyolojik değerlendirme yapılır. EKG, Holter (24 saatlik ritim takibi), kan testleri ve tiroit ölçümleri gerekebilir.
Eğer fiziksel bir neden bulunmazsa psikolojik değerlendirme önerilir. Çarpıntı genellikle şu durumlarda psikolojik kökenli olabilir:
Stresli durumlarda ortaya çıkması
Topluluk önünde artması
Panik hissiyle birlikte görülmesi
Gece aniden uykudan uyandırması
Tekrarlayan ama tetkiklerde normal çıkan çarpıntılar çoğu zaman anksiyete ile ilişkilidir.
Kalp Çarpıntısı Nasıl Geçer?
Tedavi, altta yatan nedene göre değişir.
Fiziksel neden varsa ilgili hastalığın tedavisi yapılır. Ritim bozukluklarında ilaç veya ileri tedavi seçenekleri uygulanabilir.
Psikolojik nedenli çarpıntılarda ise:
Bilişsel davranışçı terapi
Nefes egzersizleri
Stres yönetimi
Gerekirse anksiyete ilaçları
etkili olabilir.
Kafein azaltımı, düzenli uyku ve egzersiz de çarpıntıyı kontrol altına almada yardımcıdır.
