Uzmanlar, yaklaşan Kurban Bayramı'nda kontrolsüz kesimlerin ve çevreye bırakılan sakatatların "köpek kisti" olarak bilinen paraziter hastalığı tetikleyebileceği konusunda vatandaşları acil olarak uyardı.
Kurban Bayramı'nın yaklaşmasıyla birlikte toplum sağlığını tehdit eden önemli bir risk faktörü yeniden gündeme geldi. Halk arasında "köpek kisti" olarak adlandırılan ve tıpta "kist hidatik" ismiyle bilinen paraziter hastalık, özellikle hayvan kesim süreçlerindeki dikkatsizlikler nedeniyle hızla yayılabiliyor.
Echinococcus granulosus adlı parazitin neden olduğu bu sinsi hastalık, etçil hayvanların bağırsaklarında yaşayıp dışkı yoluyla çevreye milyonlarca yumurta saçılmasıyla başlıyor. Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Türkmen Bahadır Arıkan, bu yumurtaların dış ortamda bir yıl boyunca canlı kalabildiğine dikkat çekerek, temas veya tüketim yoluyla insanlara bulaşabildiğini vurguladı.
Organları hedef alan sessiz ilerleyiş
Parazit yumurtaları vücuda alındıktan sonra bağırsaklardan kana karışarak çeşitli organlara yerleşiyor. Vakaların yüzde 75'inde karaciğeri, yüzde 20'sinde ise akciğerleri hedef alan bu kistler; beyin, kalp ve göz gibi hayati organlarda da gelişebiliyor. İlk yıllarda hiçbir belirti vermeden, adeta sessiz bir şekilde büyüyen kistler, zamanla 20 santimetre çapa ulaşarak safra yolu tıkanıklığı, şiddetli ağrı ve nefes darlığı gibi ciddi klinik tablolara yol açabiliyor.
Kesim sonrası hijyen hayati önem taşıyor
Hastalığın ülkemizde sık görülmesinin temel nedenlerinden biri, enfekte iç organların uygunsuz şekilde bertaraf edilmesi. Doç. Dr. Arıkan, kurban kesimi sonrası ortaya çıkan sakatatların köpekler tarafından tüketilmesinin, parazit döngüsünü yeniden başlattığını belirtti. Bu zinciri kırmak için şu önlemlerin alınması şart:
Enfekte sakatatlar mutlaka derin bir çukura gömülmeli ve hiçbir şekilde sokak hayvanlarına verilmemelidir.
Çocukların evcil veya sokak hayvanlarıyla temasından sonra el hijyenine azami dikkat gösterilmeli, eller bol su ve sabunla yıkanmalıdır.
Sebze ve meyveler tüketilmeden önce çok iyi temizlenmelidir.
Sahipli köpeklerin düzenli olarak yılda dört kez antiparaziter ilaçlarla tedavi edilmesi ve dışkılarının özenle toplanarak imha edilmesi, hastalığın yayılmasını önlemede en etkili yöntemler arasında yer alıyor.
Tanı ve tedavi süreci
Hastalığın erken teşhisinde ultrason görüntülemesi kritik bir rol oynuyor. Kistlerin tespit edilmesi durumunda ise tedavi süreci genellikle girişimsel radyolojik yöntemlerle yürütülüyor. Ancak kistin durumuna göre, genel cerrahi müdahalesi de tedavi seçenekleri arasında yer alıyor. Uzmanlar, bayram süresince kesim alanlarında hijyen kurallarına uyulmasının, hem bireysel hem de toplumsal sağlık açısından hayati bir sorumluluk olduğunu hatırlatıyor.
