Çocukluk çağında kulak hastalıkları, ailelerin en sık karşılaştığı sağlık sorunları arasında yer alıyor. Özellikle orta kulakta sıvı birikimi, çoğu zaman belirgin bir ağrıya yol açmadığı için geç fark edilebiliyor. “Kulakta su var” ya da “kulak dolu” şeklinde tarif edilen bu durum, sessiz ilerleyerek işitme kaybına neden olabiliyor. Uzmanlar, erken tanı ve düzenli takiple kalıcı sorunların önüne geçilebileceğine dikkat çekiyor.
Orta kulakta sıvı birikimi işitme kaybına mı yol açıyor?
Uzmanlara göre orta kulakta biriken sıvı, kulak zarının titreşimini engelliyor. Bu da seslerin iç kulağa yeterince iletilmesini zorlaştırıyor. Sonuç olarak genellikle hafif ya da orta derecede iletim tipi işitme kaybı ortaya çıkıyor.
Çoğu zaman geçici olan bu tablo, uzun süre devam ettiğinde daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Özellikle okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarda işitme kaybı, konuşma gelişimini ve öğrenme sürecini doğrudan etkileyebiliyor.
Uzmanlar, tedavi edilmeyen ve aylarca süren sıvı birikiminin çocukların kelime dağarcığında geriliğe, cümle kurma becerisinde zayıflamaya ve akademik performansta düşüşe yol açabileceğini belirtiyor.
Bunun belirtileri neler?
Orta kulakta sıvı birikimi genellikle şiddetli kulak ağrısıyla seyretmiyor. Bu nedenle klasik orta kulak iltihabından farklı olarak daha sinsi ilerliyor. Ailelerin dikkat etmesi gereken belirtiler çoğunlukla davranışsal değişiklikler üzerinden kendini gösteriyor.
Çocuğun televizyonu yüksek sesle izlemesi, sık sık “duymadım” demesi ya da ismine geç tepki vermesi önemli uyarı işaretleri arasında yer alıyor. Kalabalık ortamlarda söylenenleri anlamakta zorlanma da sık görülen belirtilerden biri.
Bunun yanı sıra ders başarısında ani düşüş, konuşma gelişiminde gerilik, kelimeleri yanlış telaffuz etme ya da iletişim kurarken isteksizlik gibi durumlar da işitme kaybına işaret edebiliyor. Uzmanlar, işitme azlığı yaşayan çocuklarda dikkat dağınıklığı ve içe kapanma gibi davranışsal değişikliklerin görülebileceğini vurguluyor.
Orta kulakta sıvı birikimi neden olur?
Çocuklarda östaki tüpü, erişkinlere göre daha kısa ve daha yatay bir yapıya sahip. Bu durum orta kulağın yeterince havalanmasını zorlaştırıyor ve sıvı birikimine zemin hazırlıyor.
Üst solunum yolu enfeksiyonları, sık geçirilen nezle ve grip, geniz eti büyümesi, alerjik hastalıklar ve tekrarlayan orta kulak enfeksiyonları bu tabloyu tetikleyebiliyor. Kreş ve okul çağındaki çocuklarda enfeksiyonların daha sık görülmesi nedeniyle bu durum daha yaygın yaşanıyor.
Pasif sigara maruziyeti ve kalabalık yaşam koşulları da risk faktörleri arasında gösteriliyor. Bağışıklık sisteminin henüz tam gelişmemiş olması, çocukları bu tür sorunlara karşı daha hassas hale getiriyor.
Nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlar, ailelerin çocuklarının işitsel tepkilerini yakından gözlemlemesi gerektiğini belirtiyor. Küçük değişiklikler bile önemli ipuçları verebiliyor. Özellikle çocuğun seslere verdiği tepki, konuşma gelişimi ve okul performansı dikkatle takip edilmeli.
Şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz uzmanına başvurulması öneriliyor. Tanı; kulak muayenesi, işitme testleri ve timpanometri gibi basit ve ağrısız yöntemlerle konulabiliyor.
Her sıvı birikimi cerrahi müdahale gerektirmiyor. Pek çok çocukta durum birkaç ay içinde kendiliğinden düzelebiliyor. Bu nedenle ilk aşamada düzenli takip ve kontrol önemli rol oynuyor.
Ancak sıvının uzun süre devam ettiği, işitme kaybının belirginleştiği ya da çocuğun günlük yaşamını etkilediği durumlarda kulak tüpü uygulaması, geniz eti ameliyatı veya alerji tedavisi gibi yöntemler gündeme gelebiliyor. Uzmanlar, uygun hastalarda uygulanan tedavilerle işitmenin hızla düzeldiğini ve çocuğun gelişiminin olumlu yönde etkilendiğini ifade ediyor.
Sonuç olarak orta kulakta sıvı birikimi çoğu zaman geçici bir sorun olsa da ihmal edildiğinde işitme kaybına ve gelişimsel problemlere yol açabiliyor. Erken tanı, düzenli takip ve bilinçli aile yaklaşımı sayesinde çocukların işitme sağlığını korumak mümkün oluyor.
